Księga Izajasza

Rozdziały i ich streszczenia

Rozwiń rozdział, żeby przeczytać, o czym jest. Streszczenia pisane kursywą pochodzą z wydania z 1923 roku.

1. 1Rozdział 1Pan wzywa niebiosa i ziemię na świadków przeciw ludowi, który zna go gorzej niż wół swojego pana i osioł swój żłób. Zarzut dotyczy nie braku nabożności, lecz jej pustki: całopalenia, kadzidło i święta stały się Panu obrzydliwością, dopóki ręce modlących się pełne są krwi, a sierota i wdowa nie mają u książąt sprawiedliwości. Wierne miasto zmieniło się w nierządnicę, srebro w żużel, wino w wodę, a mimo tego pada obietnica obmycia i przywrócenia sędziów jak na początku.5 min

   Pan wzywa niebiosa i ziemię na świadków przeciw ludowi, który zna go gorzej niż wół swojego pana i osioł swój żłób. Zarzut dotyczy nie braku nabożności, lecz jej pustki: całopalenia, kadzidło i święta stały się Panu obrzydliwością, dopóki ręce modlących się pełne są krwi, a sierota i wdowa nie mają u książąt sprawiedliwości. Wierne miasto zmieniło się w nierządnicę, srebro w żużel, wino w wodę, a mimo tego pada obietnica obmycia i przywrócenia sędziów jak na początku.

   „Choćby wasze grzechy były jak szkarłat, wybielą się jak śnieg; choćby były czerwone jak karmazyn, staną się białe jak wełna.”

   • sąd nad Jerozolimą
   • ofiary bez sprawiedliwości
   • obmycie grzechów

   Opisuje gniew Boży na lud Judzki i na Jeruzalem, iż przez grzechy ich chce bardzo spustoszyć ziemię, ich ofiary i święta odrzucić, a jakoby się mieli sprawować ku łaski Bożéj otrzymaniu: a iż zaś Pana obrazili, ciężką pomstę opowiada, i potem téż zaś wyswobodzenie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

2. 2Rozdział 2Prorok widzi dzień, w którym narody wędrują na górę domu Pańskiego po naukę, a miecze i włócznie przekuwają na lemiesze i sierpy. Reszta mowy odwraca ten obraz: dom Jakuba jest pełny srebra, koni, wróżbitów i bożków, przed którymi ludzie kłaniają się dziełu własnych palców. Dzień Pana Zastępów spada więc na wszystko wyniosłe — na cedry Libanu, warowne mury i okręty Tarszisz — a pyszni kryją się w rozpadlinach skał, zostawiając srebrne posążki kretom i nietoperzom.3 min

   Prorok widzi dzień, w którym narody wędrują na górę domu Pańskiego po naukę, a miecze i włócznie przekuwają na lemiesze i sierpy. Reszta mowy odwraca ten obraz: dom Jakuba jest pełny srebra, koni, wróżbitów i bożków, przed którymi ludzie kłaniają się dziełu własnych palców. Dzień Pana Zastępów spada więc na wszystko wyniosłe — na cedry Libanu, warowne mury i okręty Tarszisz — a pyszni kryją się w rozpadlinach skał, zostawiając srebrne posążki kretom i nietoperzom.

   „W ostatecznych dniach góra domu Pańskiego stanie się najwyższą z gór i wzniesie się ponad pagórki, a popłyną do niej wszystkie narody.”

   • góra domu Pańskiego
   • miecze na lemiesze
   • pycha poniżona
   • bożki

   O przyjściu Pana Chrystusowem, i o jego wywyższeniu, i o pokażeniu bałwanów i bałwochwalców.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

3. 3Rozdział 3Pan odbiera Jerozolimie i Judzie wszystko, na czym się opierają: chleb i wodę, wojownika, sędziego, proroka i doradcę, a rządy przechodzą w ręce dzieci, aż ludzie zaczną się wymawiać od władzy nad ruiną. Potem zasiada do sądu ze starszymi i książętami ludu, którzy spustoszyli winnicę i trzymają w domach to, co wydarli biednemu. Osobny wyrok dotyczy córek Syjonu: za wyciągnięte szyje i drobne kroki tracą trzewiki, łańcuszki, lusterka i letnie sukienki, a zamiast wdzięcznej woni zostaje im smród.3 min

   Pan odbiera Jerozolimie i Judzie wszystko, na czym się opierają: chleb i wodę, wojownika, sędziego, proroka i doradcę, a rządy przechodzą w ręce dzieci, aż ludzie zaczną się wymawiać od władzy nad ruiną. Potem zasiada do sądu ze starszymi i książętami ludu, którzy spustoszyli winnicę i trzymają w domach to, co wydarli biednemu. Osobny wyrok dotyczy córek Syjonu: za wyciągnięte szyje i drobne kroki tracą trzewiki, łańcuszki, lusterka i letnie sukienki, a zamiast wdzięcznej woni zostaje im smród.

   „Czemu uciskacie mój lud i mielecie twarze ubogich?”

   • odebrana podpora
   • sąd nad książętami
   • córki Syjonu

   Że mieli być Żydowie przez swą pychę, psotę, i inne grzechy ciężko karani, i ziemia ich być spustoszona, a że dzicy i niewieściuchowie mieli im panować.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

4. 4Rozdział 4Siedem kobiet chwyta jednego mężczyznę i prosi tylko o jego imię, byle zdjąć z siebie hańbę. Po tym obrazie przychodzi zapowiedź pomyślności: Odrośl Pańska okrywa się majestatem, a ten, kto ocalał i jest zapisany wśród żywych w Jerozolimie, zostanie nazwany świętym. Pan obmywa plugastwo córek Syjonu i rozpina nad górą obłok na dzień oraz blask ognia na noc, a przybytek osłania od skwaru, wichru i deszczu.1 min

   Siedem kobiet chwyta jednego mężczyznę i prosi tylko o jego imię, byle zdjąć z siebie hańbę. Po tym obrazie przychodzi zapowiedź pomyślności: Odrośl Pańska okrywa się majestatem, a ten, kto ocalał i jest zapisany wśród żywych w Jerozolimie, zostanie nazwany świętym. Pan obmywa plugastwo córek Syjonu i rozpina nad górą obłok na dzień oraz blask ognia na noc, a przybytek osłania od skwaru, wichru i deszczu.

   „I stanie się tak: każdy, kto pozostanie na Syjonie, i kto się ostoi w Jerozolimie, zostanie nazwany świętym – każdy, kto jest zapisany wśród żywych w Jerozolimie.”

   • ocaleni w Jerozolimie
   • odrośl Pańska
   • obłok nad Syjonem

   Siedm niewiast będą jednego mężczyznę chciały mieć mężem, płód Boski będzie wywyższon, ostatek ludu Izraelskiego będzie zbawiony i ubezpieczony.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

5. 5Rozdział 5Pieśń o winnicy otwiera mowę: gospodarz ogrodził ją, oczyścił z kamieni, zasadził wyborne szczepy i wykuł prasę, a zebrał agrest, więc rozbiera płot i zostawia ją tarninie. Winnicą jest dom Izraela, w którym zamiast sprawiedliwości słychać krzyk. Dalej idzie sześć razy powtórzone biada: na skupujących dom po domu, na pijących od świtu do wieczora, na nazywających zło dobrem, na mądrych we własnych oczach i na sędziów sprzedających wyrok. Na koniec Pan gwiżdże na daleki naród o ostrych strzałach.5 min

   Pieśń o winnicy otwiera mowę: gospodarz ogrodził ją, oczyścił z kamieni, zasadził wyborne szczepy i wykuł prasę, a zebrał agrest, więc rozbiera płot i zostawia ją tarninie. Winnicą jest dom Izraela, w którym zamiast sprawiedliwości słychać krzyk. Dalej idzie sześć razy powtórzone biada: na skupujących dom po domu, na pijących od świtu do wieczora, na nazywających zło dobrem, na mądrych we własnych oczach i na sędziów sprzedających wyrok. Na koniec Pan gwiżdże na daleki naród o ostrych strzałach.

   „Cóż więcej miałem uczynić dla mojej winnicy, a nie uczyniłem jej?”

   • pieśń o winnicy
   • pijaństwo
   • sąd nad Izraelem

   Pod figurą winnice niepłodnéj, prorokuje sąd i spustoszenie Żydowskie, i opisuje grzechy ich, łakomstwo, pijaństwo, wzgarda nauki Bożéj, rozprzestrzenienie piekła, poniżenie pysznych, wywyższenie Pana Boga, szczęście sprawiedliwych, biada rozlicznym grzechom: znak Żydom, że miał być przeciwko nim podwyższon.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

6. 6Rozdział 6W roku śmierci króla Ozjasza prorok widzi Pana na wysokim tronie, a serafiny o sześciu skrzydłach wołają jeden do drugiego, aż drżą odrzwia i świątynia napełnia się dymem. Na okrzyk o własnych nieczystych wargach dostaje odpowiedź w czynie: serafin bierze kleszczami kamyczek z ołtarza i dotyka jego ust. Potem pada pytanie, kogo posłać, prorok zgłasza się sam i dostaje twarde zlecenie — mówić do ludu, który nie zrozumie, dopóki miasta nie opustoszeją, a zostanie z nich dziesiąta część, nasienie święte.2 min

   W roku śmierci króla Ozjasza prorok widzi Pana na wysokim tronie, a serafiny o sześciu skrzydłach wołają jeden do drugiego, aż drżą odrzwia i świątynia napełnia się dymem. Na okrzyk o własnych nieczystych wargach dostaje odpowiedź w czynie: serafin bierze kleszczami kamyczek z ołtarza i dotyka jego ust. Potem pada pytanie, kogo posłać, prorok zgłasza się sam i dostaje twarde zlecenie — mówić do ludu, który nie zrozumie, dopóki miasta nie opustoszeją, a zostanie z nich dziesiąta część, nasienie święte.

   „Święty, święty, święty Pan, Bóg zastępów, pełna jest cała ziemia chwały Jego.”

   • widzenie tronu
   • serafiny
   • powołanie proroka

   Widział Izajasz Boga na stolcu majestatu jego, będąc oczyszczony, posłan aby prorokował ludu Żydowskiemu, że Żydowstwo miało być spustoszone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

7. 7Rozdział 7Rasin, król Syrii, i Facesz z Izraela nadciągają pod Jerozolimę, a serce domu Dawida trzęsie się jak drzewa od wiatru. Pan posyła proroka z synem Szear-Jaszubem na koniec rur wyższego zbiornika, by powiedzieć królowi, że obaj najeźdźcy są tylko dymiącymi głowniami, a ich plan osadzenia w Judzie syna Tabeela nie dojdzie do skutku. Achaz nie chce prosić o znak, więc dostaje go bez pytania: dziewica porodzi syna o imieniu Emanuel. Zanim dziecię odrośnie, przyjdzie król asyryjski, na którego Pan zagwiżdże jak na pszczołę.4 min

   Rasin, król Syrii, i Facesz z Izraela nadciągają pod Jerozolimę, a serce domu Dawida trzęsie się jak drzewa od wiatru. Pan posyła proroka z synem Szear-Jaszubem na koniec rur wyższego zbiornika, by powiedzieć królowi, że obaj najeźdźcy są tylko dymiącymi głowniami, a ich plan osadzenia w Judzie syna Tabeela nie dojdzie do skutku. Achaz nie chce prosić o znak, więc dostaje go bez pytania: dziewica porodzi syna o imieniu Emanuel. Zanim dziecię odrośnie, przyjdzie król asyryjski, na którego Pan zagwiżdże jak na pszczołę.

   „Dlatego sam Pan da wam znak. Oto dziewica pocznie i porodzi syna, i nadadzą mu imię Emanuel.”

   • spotkanie z Achazem
   • znak Emanuela
   • najazd Syrii

   O tych, którzy chcieli zwalczyć Jeruzalem, a króla swéj myśli postanowić, o poczęciu Panny Maryi, i porodzeniu syna Emanuela, i o wyswobodzeniu Jeruzalem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

8. 8Rozdział 8Pan każe wypisać na dużych tablicach wezwanie do pośpiesznej grabieży i nadać to samo imię synowi prorokini: zanim chłopiec powie ojciec i matka, dobytek Damaszku i łupy Samarii trafią przed króla asyryjskiego. Lud wzgardził cicho płynącymi wodami Siloam, więc dostanie wielką rzekę — potęga asyryjska wzbierze i dosięgnie Judy po szyję. Prorok ma nie powtarzać za ludem słowa spisek, lecz uznać Pana zastępów za świętego, zapieczętować świadectwo wśród uczniów i zamiast wróżbitów pytać Prawa.4 min

   Pan każe wypisać na dużych tablicach wezwanie do pośpiesznej grabieży i nadać to samo imię synowi prorokini: zanim chłopiec powie ojciec i matka, dobytek Damaszku i łupy Samarii trafią przed króla asyryjskiego. Lud wzgardził cicho płynącymi wodami Siloam, więc dostanie wielką rzekę — potęga asyryjska wzbierze i dosięgnie Judy po szyję. Prorok ma nie powtarzać za ludem słowa spisek, lecz uznać Pana zastępów za świętego, zapieczętować świadectwo wśród uczniów i zamiast wróżbitów pytać Prawa.

   „Knujcie plany, a zostaną udaremnione; wydajcie rozkaz, a nie dojdzie do skutku — bo Bóg jest z nami.”

   • imię dziecka
   • wody Siloam
   • najazd asyryjski
   • zakaz wróżbiarstwa

   Co za imię miało być dziecięcia, które się miało narodzić, o spustoszeniu królestwa Izraelskiego i Syryjskiego, o wyswobodzeniu ziemie, i o narodzeniu Chrystusowem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

9. 9Rozdział 9Ziemia Zabulona i Neftalego za Jordanem widzi światłość, jarzmo gnębiciela pęka jak w dniu Midiana, a zbroje idą na ogień. Narodziło się dziecię, któremu dają imiona Przedziwny, Doradca, Bóg Mocny, Ojciec przyszłego wieku i Książę Pokoju, a jego panowanie na tronie Dawida nie będzie miało końca. Druga połowa to wyrok na pyszny Efraim i Samarię, które po runięciu cegieł obiecują budować z ciosanego kamienia: głowa i ogon odpadną w jednym dniu, a Manasses będzie pożerał Efraima.4 min

   Ziemia Zabulona i Neftalego za Jordanem widzi światłość, jarzmo gnębiciela pęka jak w dniu Midiana, a zbroje idą na ogień. Narodziło się dziecię, któremu dają imiona Przedziwny, Doradca, Bóg Mocny, Ojciec przyszłego wieku i Książę Pokoju, a jego panowanie na tronie Dawida nie będzie miało końca. Druga połowa to wyrok na pyszny Efraim i Samarię, które po runięciu cegieł obiecują budować z ciosanego kamienia: głowa i ogon odpadną w jednym dniu, a Manasses będzie pożerał Efraima.

   „Lud, który chodził w ciemności, ujrzał wielką światłość; tym, którzy mieszkali w krainie cienia śmierci, wzeszła światłość.”

   • światłość w ciemności
   • narodzone dziecię
   • imiona władcy
   • sąd nad Efraimem

   Chrystusowe narodzenie i jego panowanie opowiada, skażenie téż Żydowstwa i Jeruzalem miasta.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

10. 10Rozdział 10Biada idzie najpierw na prawodawców, którzy spisują niesprawiedliwość, łupią wdowy i ogołacają sieroty. Potem mowa przenosi się na Asyrię: jest ona rózgą w ręku Pana, posłaną po łupy, ale zaczyna liczyć własne zwycięstwa — Karkamisz, Arpad, Damaszek, Samaria — i obiecuje to samo Jerozolimie. Dlatego siekiera, która przechwala się nad rębaczem, sama zostanie wyniszczona jak las, a resztka Jakuba przestanie opierać się na tym, kto ją bije; wojsko minie Ajat, Mikmas i Geba, by zatrzymać się w Nobie.5 min

    Biada idzie najpierw na prawodawców, którzy spisują niesprawiedliwość, łupią wdowy i ogołacają sieroty. Potem mowa przenosi się na Asyrię: jest ona rózgą w ręku Pana, posłaną po łupy, ale zaczyna liczyć własne zwycięstwa — Karkamisz, Arpad, Damaszek, Samaria — i obiecuje to samo Jerozolimie. Dlatego siekiera, która przechwala się nad rębaczem, sama zostanie wyniszczona jak las, a resztka Jakuba przestanie opierać się na tym, kto ją bije; wojsko minie Ajat, Mikmas i Geba, by zatrzymać się w Nobie.

    „Czy będzie się przechwalać siekiera nad tym, kto nią rąbie?”

    • rózga gniewu
    • pycha Asyrii
    • resztka Jakuba

    Biada stanowicielom praw niesprawiedliwych ku ściśnieniu wdów i sierót, prorokuje przeciw Sennacherybowi opisując pychę jego, cieszy lud Izraelski, aby się go nie bał, a ostatek ich, że się miał nawrócić ku Panu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

11. 11Rozdział 11Z pnia Jessego wyrasta gałązka, na której spoczywa duch mądrości, rady i bojaźni Pańskiej; nowy władca nie sądzi według tego, co widzą oczy, lecz broni ubogich i cichych. Obok tego stoi obraz pogodzonej natury: wilk mieszka z jagnięciem, lew je słomę jak wół, a niemowlę bawi się nad norą żmii, bo ziemia jest pełna znajomości Pana jak morze wody. Na koniec Pan po raz drugi wyciąga rękę po resztkę swojego ludu — z Asyrii, Egiptu, Etiopii i Elamu — a Efraim i Juda przestają sobie zazdrościć.3 min

    Z pnia Jessego wyrasta gałązka, na której spoczywa duch mądrości, rady i bojaźni Pańskiej; nowy władca nie sądzi według tego, co widzą oczy, lecz broni ubogich i cichych. Obok tego stoi obraz pogodzonej natury: wilk mieszka z jagnięciem, lew je słomę jak wół, a niemowlę bawi się nad norą żmii, bo ziemia jest pełna znajomości Pana jak morze wody. Na koniec Pan po raz drugi wyciąga rękę po resztkę swojego ludu — z Asyrii, Egiptu, Etiopii i Elamu — a Efraim i Juda przestają sobie zazdrościć.

    „Wyrośnie gałązka z korzenia Jessego i kwiat z jego korzenia rozkwitnie.”

    • korzeń Jessego
    • wilk z jagnięciem
    • powrót wygnańców

    Proroctwo o narodzeniu, sądzie, wywyższeniu Chrystusowem, o nawróceniu narodów pogańskich ku niemu i o wierze ich, téż i o zacności grobu jego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

12. 12Rozdział 12Krótka pieśń dziękczynna zamyka poprzednie zapowiedzi: mówiący wyznaje, że gniew Pana ustąpił i przyszło pocieszenie, więc nie boi się już niczego, bo Bóg stał się jego zbawieniem. Druga część przechodzi w wezwanie: czerpać wodę ze źródeł zbawienia, wysławiać imię Pana, rozgłaszać jego dzieła wśród narodów i wznosić okrzyki na Syjonie, gdzie mieszka Święty Izraela.1 min

    Krótka pieśń dziękczynna zamyka poprzednie zapowiedzi: mówiący wyznaje, że gniew Pana ustąpił i przyszło pocieszenie, więc nie boi się już niczego, bo Bóg stał się jego zbawieniem. Druga część przechodzi w wezwanie: czerpać wodę ze źródeł zbawienia, wysławiać imię Pana, rozgłaszać jego dzieła wśród narodów i wznosić okrzyki na Syjonie, gdzie mieszka Święty Izraela.

    „Będziecie czerpać wody z radością ze źródeł zbawienia.”

    • pieśń dziękczynna
    • źródła zbawienia
    • chwała wśród narodów

    Piosnka chwały i dzięk zdawania za wyswobodzenie i dobrodziejstwa Pana Chrysta zbawiciela.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

13. 13Rozdział 13Wyrok dotyczy Babilonu: na górach podnoszą chorągiew, a wojska zwołane z krańców nieba są narzędziem gniewu Pana. Dzień Pański idzie przez omdlewające ręce, bóle jak u rodzącej, zgaszone gwiazdy i księżyc bez blasku, a ludzi zostanie tak niewielu, że człowiek będzie droższy niż najczystsze złoto. Wykonawcami są Medowie, których nie przekupi srebro i którzy nie zlitują się nad niemowlętami. Po mieście sławnym pośród królestw zostaną gruzy, gdzie nie rozbije namiotu Arab, a odezwą się strusie i sowy.3 min

    Wyrok dotyczy Babilonu: na górach podnoszą chorągiew, a wojska zwołane z krańców nieba są narzędziem gniewu Pana. Dzień Pański idzie przez omdlewające ręce, bóle jak u rodzącej, zgaszone gwiazdy i księżyc bez blasku, a ludzi zostanie tak niewielu, że człowiek będzie droższy niż najczystsze złoto. Wykonawcami są Medowie, których nie przekupi srebro i którzy nie zlitują się nad niemowlętami. Po mieście sławnym pośród królestw zostaną gruzy, gdzie nie rozbije namiotu Arab, a odezwą się strusie i sowy.

    „I będzie Babilon, ongiś sławny w królestwach, chwalebna duma Chaldejczyków, jak gdy Pan przewrócił Sodomę i Gomorę.”

    • sąd nad Babilonem
    • dzień Pański
    • najazd Medów

    Opowiada okrutnie wielkie spustoszenie Babilończyków od Medów.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

14. 14Rozdział 14Po zapowiedzi powrotu Jakuba na własną ziemię pada szydercza pieśń nad królem Babilonu: ciemięzca ustał, cedry odetchnęły, a piekło wstaje z tronów, żeby popatrzeć na nowego sąsiada. Lucyfer, który chciał wstąpić nad gwiazdy i zasiąść na krańcach północy, leży bez grobu jak zgniłe ścierwo, a imię jego miasta ma zostać wymiecione miotłą zagłady. Potem Pan przysięga, że zetrze Asyryjczyka na swoich górach, a po śmierci króla Achaza pada osobne słowo do Filistei: złamana rózga nie jest powodem do radości.5 min

    Po zapowiedzi powrotu Jakuba na własną ziemię pada szydercza pieśń nad królem Babilonu: ciemięzca ustał, cedry odetchnęły, a piekło wstaje z tronów, żeby popatrzeć na nowego sąsiada. Lucyfer, który chciał wstąpić nad gwiazdy i zasiąść na krańcach północy, leży bez grobu jak zgniłe ścierwo, a imię jego miasta ma zostać wymiecione miotłą zagłady. Potem Pan przysięga, że zetrze Asyryjczyka na swoich górach, a po śmierci króla Achaza pada osobne słowo do Filistei: złamana rózga nie jest powodem do radości.

    „Jakżeś spadł z nieba, Lucyferze, który wschodziłeś o świcie?”

    • pieśń nad królem
    • upadek Lucyfera
    • wyrok na Filisteę

    Proroctwo o pocieszeniu żydowskiem, a o wyswobodzeniu z niewoli Babilońskiéj, o strąceniu Lucyfera z nieba przez pychę jego i o pomście nad Philistyny.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

15. 15Rozdział 15Wyrok spada na Moab w ciągu jednej nocy: mury Ar Moab legły i zapadła cisza, a ludzie wchodzą na wyżyny Dybonu, by płakać nad Nebo i Medabą. Żałobę widać na ciałach i w mieście — ogolone brody, łysiny, wory na rozstajach, wycie na dachach, krzyk słyszany od Chesbonu i Eleale aż do Jahas. Wody Nemrim wysychają, trawa uschła, urodzaj ustał, a wody Dybonu napełniają się krwią, bo nawet tych, którzy uszli, czeka jeszcze lew.2 min

    Wyrok spada na Moab w ciągu jednej nocy: mury Ar Moab legły i zapadła cisza, a ludzie wchodzą na wyżyny Dybonu, by płakać nad Nebo i Medabą. Żałobę widać na ciałach i w mieście — ogolone brody, łysiny, wory na rozstajach, wycie na dachach, krzyk słyszany od Chesbonu i Eleale aż do Jahas. Wody Nemrim wysychają, trawa uschła, urodzaj ustał, a wody Dybonu napełniają się krwią, bo nawet tych, którzy uszli, czeka jeszcze lew.

    „Bo w nocy zostało zburzone Ar Moab i zamilkło; bo w nocy zostały zburzone mury Moab i zamilkło.”

    • wyrok na Moab
    • żałoba narodowa
    • wyschłe wody

    Opowiada upadek Moabski, i użalenie prorockie z przygody Moabskiéj.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

16. 16Rozdział 16Prośba o baranka posłanego ze skały pustyni na górę córki Syjonu otwiera drugą mowę o Moabie, którego córki tułają się przy przeprawie jak pisklęta wypłoszone z gniazda. Prorok wzywa do udzielenia im cienia i schronienia przed niszczycielem, bo tron w przybytku Dawida ma stać na miłosierdziu i sprawiedliwości. Odpowiedzią na pychę jest cisza w winnicach: latorośle Sibmy wycięte, Cheszbon i Eleale polane łzami, a za trzy lata chwała tego ludu zmaleje do garstki.2 min

    Prośba o baranka posłanego ze skały pustyni na górę córki Syjonu otwiera drugą mowę o Moabie, którego córki tułają się przy przeprawie jak pisklęta wypłoszone z gniazda. Prorok wzywa do udzielenia im cienia i schronienia przed niszczycielem, bo tron w przybytku Dawida ma stać na miłosierdziu i sprawiedliwości. Odpowiedzią na pychę jest cisza w winnicach: latorośle Sibmy wycięte, Cheszbon i Eleale polane łzami, a za trzy lata chwała tego ludu zmaleje do garstki.

    „Słyszeliśmy o pysze Moabu – jest bardzo pyszny: jego wyniosłość, hardość i gniew są większe niż jego moc.”

    • pycha Moabu
    • schronienie dla uciekających
    • spustoszone winnice

    Prosi o zesłanie baranka, Pana Chrystusa: Moabski lud prze hardość i niewierność ma być poniżony, mało ich zostawiwszy.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

17. 17Rozdział 17Wyrok na Damaszek zapowiada, że miasto przestanie być miastem i zamieni się w stos gruzów, a opuszczone grody Aroer zostaną pastwiskiem dla trzód. Razem z pomocą Efraima maleje chwała Jakuba: zostanie z niej tyle, ile kłosów po żniwie w dolinie Refaim albo oliwek na końcu gałęzi. Wtedy człowiek odwróci wzrok od ołtarzy i gajów zrobionych własnymi rękami, a spojrzy ku swojemu Stworzycielowi. Na koniec narody huczą jak wielkie wody, lecz jedno zgromienie rozwiewa je jak proch na wiatrze.2 min

    Wyrok na Damaszek zapowiada, że miasto przestanie być miastem i zamieni się w stos gruzów, a opuszczone grody Aroer zostaną pastwiskiem dla trzód. Razem z pomocą Efraima maleje chwała Jakuba: zostanie z niej tyle, ile kłosów po żniwie w dolinie Refaim albo oliwek na końcu gałęzi. Wtedy człowiek odwróci wzrok od ołtarzy i gajów zrobionych własnymi rękami, a spojrzy ku swojemu Stworzycielowi. Na koniec narody huczą jak wielkie wody, lecz jedno zgromienie rozwiewa je jak proch na wiatrze.

    „Oto Damaszek przestanie być miastem i stanie się stosem gruzów.”

    • wyrok na Damaszek
    • zmierzch Efraima
    • powrót do Stworzyciela

    O uciążeniu Damaszkowem, o rozgniewaniu Bożem przeciwko Izraelowi: opowiada biadą tym, co prześladują a ściskają lud Boży.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

18. 18Rozdział 18Biada pada na ziemię za rzekami Etiopii, która wysyła przez morze posłańców na łodziach z papirusowego sitowia do narodu rozszarpanego i zdeptanego. Pan zapowiada natomiast spokój: będzie się przyglądał z miejsca swojego jak południowe światło i jak obłok rosy w czasie żniw, a przed żniwem odetnie sierpami gałązki, które właśnie zakwitły. To, co zostanie, dostaną ptaki górskie i dzikie zwierzęta, które przezimują na gałęziach. Z tego samego ludu przyjdzie potem dar dla Pana Zastępów na górę Syjon.2 min

    Biada pada na ziemię za rzekami Etiopii, która wysyła przez morze posłańców na łodziach z papirusowego sitowia do narodu rozszarpanego i zdeptanego. Pan zapowiada natomiast spokój: będzie się przyglądał z miejsca swojego jak południowe światło i jak obłok rosy w czasie żniw, a przed żniwem odetnie sierpami gałązki, które właśnie zakwitły. To, co zostanie, dostaną ptaki górskie i dzikie zwierzęta, które przezimują na gałęziach. Z tego samego ludu przyjdzie potem dar dla Pana Zastępów na górę Syjon.

    „Wszyscy mieszkańcy świata, którzy żyjecie na ziemi, gdy na górach podniosą chorągiew, ujrzycie ją, i gdy zabrzmi trąba, usłyszycie.”

    • wyrok na Etiopię
    • posłańcy na łodziach
    • dar na Syjonie

    Przeciw Egiptczykom, którzy Żydy k temu przywiedli, że w nich dufanie mieli: przydaje pociechę Żydom z nawrócenia zaś do Jeruzalem.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

19. 19Rozdział 19Wyrok na Egipt zaczyna się od obrazu Pana wjeżdżającego na lekkim obłoku: bożki drżą, serce kraju mdleje, a Egipcjanie obracają się przeciw Egipcjanom, miasto przeciw miastu. Potem usychają rzeka i kanały, więc pracę tracą rybacy z wędką i tkacze cienkiego płótna, a książęta Tanis i Memfis doradzają faraonowi jak ludzie pijani. Koniec odwraca wyrok: pięć miast zacznie mówić językiem kananejskim, stanie ołtarz Pański pośrodku kraju, a droga poprowadzi z Egiptu do Asyrii.4 min

    Wyrok na Egipt zaczyna się od obrazu Pana wjeżdżającego na lekkim obłoku: bożki drżą, serce kraju mdleje, a Egipcjanie obracają się przeciw Egipcjanom, miasto przeciw miastu. Potem usychają rzeka i kanały, więc pracę tracą rybacy z wędką i tkacze cienkiego płótna, a książęta Tanis i Memfis doradzają faraonowi jak ludzie pijani. Koniec odwraca wyrok: pięć miast zacznie mówić językiem kananejskim, stanie ołtarz Pański pośrodku kraju, a droga poprowadzi z Egiptu do Asyrii.

    „Oto Pan wsiądzie na lekki obłok i wkroczy do Egiptu, a bożki egipskie zadrżą przed Jego obliczem i serce Egiptu omdleje w nim.”

    • wyrok na Egipt
    • wyschnięta rzeka
    • ołtarz w Egipcie

    Dostateczniéj opisuje karanie Egipskie, a że będą pocieszeni nawróciwszy się ku Panu, gdy im będzie zesłany zbawiciel.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

20. 20Rozdział 20W roku zdobycia Aszdodu przez Tartana, wysłanego przez Sargona, króla Asyrii, Pan każe prorokowi odwiązać wór od bioder i zdjąć sandały. Izajasz chodzi nago i boso przez trzy lata, a jego widok jest znakiem dla Egiptu i Etiopii: tak właśnie król Asyrii wyprowadzi jeńców egipskich i Etiopczyków, młodych i starych, obnażonych na hańbę. Mieszkańcy wyspy przyznają wtedy, że nadzieja, do której uciekali się o pomoc, nie ma czym ich wybawić.1 min

    W roku zdobycia Aszdodu przez Tartana, wysłanego przez Sargona, króla Asyrii, Pan każe prorokowi odwiązać wór od bioder i zdjąć sandały. Izajasz chodzi nago i boso przez trzy lata, a jego widok jest znakiem dla Egiptu i Etiopii: tak właśnie król Asyrii wyprowadzi jeńców egipskich i Etiopczyków, młodych i starych, obnażonych na hańbę. Mieszkańcy wyspy przyznają wtedy, że nadzieja, do której uciekali się o pomoc, nie ma czym ich wybawić.

    „Tak jak mój sługa Izajasz chodził nago i boso, będzie to znak i cud przez trzy lata nad Egiptem i nad Etiopią.”

    • prorok bez szat
    • znak dla Egiptu
    • zdobycie Aszdodu

    Opowiada jęctwo Egiptczykom i Murzynom, które mieli mieć u Assyryjczyków, tak że się Żydowie mieli dziwić ich utrapieniu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

21. 21Rozdział 21Pierwszy z trzech wyroków dotyczy pustyni morskiej: Elam i Media ruszają do oblężenia, prorok skręca się z bólu jak rodząca, a postawiony stróż melduje wóz z dwoma jeźdźcami i obwieszcza, że bogowie Babilonu leżą roztrzaskani o ziemię. Drugi, o Dumie, to krótka wymiana zdań z Seiru: pytanie o to, co z nocy, i odpowiedź, że nadchodzi zaranie i noc. Trzeci, o Arabii, każe nieść wodę i chleb uciekającym przed łukiem, bo za rok, jak rok najemnika, zniknie chwała Cedar.3 min

    Pierwszy z trzech wyroków dotyczy pustyni morskiej: Elam i Media ruszają do oblężenia, prorok skręca się z bólu jak rodząca, a postawiony stróż melduje wóz z dwoma jeźdźcami i obwieszcza, że bogowie Babilonu leżą roztrzaskani o ziemię. Drugi, o Dumie, to krótka wymiana zdań z Seiru: pytanie o to, co z nocy, i odpowiedź, że nadchodzi zaranie i noc. Trzeci, o Arabii, każe nieść wodę i chleb uciekającym przed łukiem, bo za rok, jak rok najemnika, zniknie chwała Cedar.

    „Upadł, upadł Babilon, a wszystkie rzeźby jego bogów roztrzaskane są o ziemię.”

    • upadek Babilonu
    • stróż na wieży
    • wyrok o Arabii

    Upadek Babiloński od Medskiego i Perskiego ludu, obciążenie Idumei i Arabii.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

22. 22Rozdział 22Wyrok nad doliną widzenia zastaje Jerozolimę na dachach: władcy uciekli i zostali powiązani, a prorok odmawia pocieszenia i płacze nad spustoszeniem córki swojego ludu. Miasto burzy domy, by umocnić mur, i zbiera wodę dolnego stawu, lecz nie patrzy na Tego, kto to sprawił; zamiast płaczu i worów są cielce, barany i uczta w obliczu śmierci. Druga część to wyrok na Sobnę, zarządcę, który wykuł sobie grób w skale: klucz domu Dawidowego przejdzie na Eliakima, syna Helkiasza, wbitego jak kołek, który też kiedyś zostanie wyrwany.4 min

    Wyrok nad doliną widzenia zastaje Jerozolimę na dachach: władcy uciekli i zostali powiązani, a prorok odmawia pocieszenia i płacze nad spustoszeniem córki swojego ludu. Miasto burzy domy, by umocnić mur, i zbiera wodę dolnego stawu, lecz nie patrzy na Tego, kto to sprawił; zamiast płaczu i worów są cielce, barany i uczta w obliczu śmierci. Druga część to wyrok na Sobnę, zarządcę, który wykuł sobie grób w skale: klucz domu Dawidowego przejdzie na Eliakima, syna Helkiasza, wbitego jak kołek, który też kiedyś zostanie wyrwany.

    „Jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy.”

    • dolina widzenia
    • uczta przed śmiercią
    • zmiana zarządcy

    Słowa Boże przeciwko Jeruzalem, że miało być zburzone od Nabuchodonozora: strofuje Prorok i karze lud, iż gdzieby się mieli korzyć a płakać, tem się więcéj obżerają. Sobna przełożony kościoła miał być z urzędu złożony, a Eliachim postanowiony.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

23. 23Rozdział 23Wyrok dotyczy Tyru — portowego miasta, którego kupcy byli książętami, a kramarze mieli sławę na całej ziemi. Okręty morskie wyją, bo przystań jest zburzona, Sydon ma się wstydzić, a wieść o upadku dociera aż do Egiptu. Za wyrokiem stoi Pan Zastępów, który chce upokorzyć możnych ziemi i strącić pychę. Po siedemdziesięciu latach zapomnienia miasto wróci do handlu, lecz jego zarobek zostanie poświęcony Panu.3 min

    Wyrok dotyczy Tyru — portowego miasta, którego kupcy byli książętami, a kramarze mieli sławę na całej ziemi. Okręty morskie wyją, bo przystań jest zburzona, Sydon ma się wstydzić, a wieść o upadku dociera aż do Egiptu. Za wyrokiem stoi Pan Zastępów, który chce upokorzyć możnych ziemi i strącić pychę. Po siedemdziesięciu latach zapomnienia miasto wróci do handlu, lecz jego zarobek zostanie poświęcony Panu.

    „Pan Zastępów to postanowił, aby strącić pychę wszelkiej chwały i przywieść do pohańbienia wszystkich możnych na ziemi.”

    • wyrok na Tyr
    • kupcy morscy
    • pycha możnych

    Spustoszenie Tyrskie na siedmdziesiąt lat opisuje, dla jego pychy, a potem będzie przywrócone.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

24. 24Rozdział 24Pan pustoszy całą ziemię i rozprasza jej mieszkańców, a los wszystkich jest jednakowy: kapłana i prostego człowieka, pana i sługi, wierzyciela i dłużnika. Powodem jest podeptane prawo i zerwane wieczne przymierze, więc ustaje wesele bębnów, milczy cytra, a zniszczone miasto ma zabarykadowane bramy. Ziemia chwieje się jak pijany i pęka, a królowie zostają zamknięci w ciemnicy. Na końcu Pan Zastępów króluje na górze Syjon, a słońce i księżyc bledną.3 min

    Pan pustoszy całą ziemię i rozprasza jej mieszkańców, a los wszystkich jest jednakowy: kapłana i prostego człowieka, pana i sługi, wierzyciela i dłużnika. Powodem jest podeptane prawo i zerwane wieczne przymierze, więc ustaje wesele bębnów, milczy cytra, a zniszczone miasto ma zabarykadowane bramy. Ziemia chwieje się jak pijany i pęka, a królowie zostają zamknięci w ciemnicy. Na końcu Pan Zastępów króluje na górze Syjon, a słońce i księżyc bledną.

    „Ziemia splugawiona jest przez swoich mieszkańców, bo przestąpili prawo, zmienili przepisy, zerwali wieczne przymierze.”

    • sąd nad ziemią
    • zerwane przymierze
    • zamknięte miasto

    Ile rzeczy, które Pan przez grzechy ludzkie na wszystek lud ma dopuścić, przydane pocieszenie ostatkom, a jako będzie straszliwy dzień sądny.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

25. 25Rozdział 25Pieśń dziękczynna za to, że warowne miasto cudzoziemców zamieniło się w mogiłę, a Bóg okazał się siłą ubogiego, ochroną przed burzą i chłodem przed upałem. Na swojej górze Pan Zastępów wyprawia wszystkim narodom ucztę z tłustych potraw i wystałego wina, zdziera zasłonę okrywającą ludy i na wieki pochłania śmierć. Łza zostaje otarta z każdego oblicza, a hańba ludu usunięta z całej ziemi. Moab zostaje zmłócony jak plewy, a jego wysokie mury ściągnięte aż do prochu.2 min

    Pieśń dziękczynna za to, że warowne miasto cudzoziemców zamieniło się w mogiłę, a Bóg okazał się siłą ubogiego, ochroną przed burzą i chłodem przed upałem. Na swojej górze Pan Zastępów wyprawia wszystkim narodom ucztę z tłustych potraw i wystałego wina, zdziera zasłonę okrywającą ludy i na wieki pochłania śmierć. Łza zostaje otarta z każdego oblicza, a hańba ludu usunięta z całej ziemi. Moab zostaje zmłócony jak plewy, a jego wysokie mury ściągnięte aż do prochu.

    „Na wieki pochłonie śmierć, i otrze Pan Bóg łzę z każdego oblicza, i hańbę swojego ludu usunie z całej ziemi; bo Pan mówił.”

    • uczta na górze
    • koniec śmierci
    • upadek Moabu

    Prorok dziękuje Bogu za dziwne sprawy jego, i za dobrodziejstwa, które miał uczynić ludowi swemu na górze Syon.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

26. 26Rozdział 26Pieśń śpiewana w ziemi Judy opowiada o mieście mocnym, którego bramy otwierają się przed narodem sprawiedliwym, strzegącym prawdy. Mówiący wyznaje, że dusza pragnie Pana nocą, i przypomina, że miasto wywyższone zostanie strącone w proch, a podepczą je nogi ubogiego. Modlitwa wylicza ucisk ludu: rodzenie, które skończyło się wiatrem, i obcych panów, którzy nad nim władali. Na koniec padają słowa, że umarli odżyją, a lud ma się ukryć w komnatach, aż przeminie gniew.3 min

    Pieśń śpiewana w ziemi Judy opowiada o mieście mocnym, którego bramy otwierają się przed narodem sprawiedliwym, strzegącym prawdy. Mówiący wyznaje, że dusza pragnie Pana nocą, i przypomina, że miasto wywyższone zostanie strącone w proch, a podepczą je nogi ubogiego. Modlitwa wylicza ucisk ludu: rodzenie, które skończyło się wiatrem, i obcych panów, którzy nad nim władali. Na koniec padają słowa, że umarli odżyją, a lud ma się ukryć w komnatach, aż przeminie gniew.

    „Miasto naszej mocy – Syjon zbawiciel; wzniesie się w nim mur i przedmurze.”

    • pieśń o mieście
    • nadzieja w Panu
    • zmartwychwstanie umarłych

    Piosnka dziękowania za podwyższenie sprawiedliwych, a poniżenie niecnotliwych, i o zmartwych powstaniu tych, co pomarli.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

27. 27Rozdział 27Pan nawiedzi swoim mieczem Lewiatana, węża wijącego się, i zabije potwora morskiego. Potem mowa przechodzi w pieśń o winnicy, której Pan strzeże dniem i nocą i którą znienacka nawadnia, wzywając ciernie i głogi, by raczej zawarły z nim pokój niż walczyły. Nieprawość domu Jakuba zostanie odpuszczona, gdy kamienie ołtarzy rozsypią się w proch, a warowne miasto opustoszeje i stanie się pastwiskiem cielca. W owym dniu zabrzmi trąba i wygnańcy z Asyrii oraz Egiptu wrócą pokłonić się w Jerozolimie.2 min

    Pan nawiedzi swoim mieczem Lewiatana, węża wijącego się, i zabije potwora morskiego. Potem mowa przechodzi w pieśń o winnicy, której Pan strzeże dniem i nocą i którą znienacka nawadnia, wzywając ciernie i głogi, by raczej zawarły z nim pokój niż walczyły. Nieprawość domu Jakuba zostanie odpuszczona, gdy kamienie ołtarzy rozsypią się w proch, a warowne miasto opustoszeje i stanie się pastwiskiem cielca. W owym dniu zabrzmi trąba i wygnańcy z Asyrii oraz Egiptu wrócą pokłonić się w Jerozolimie.

    „I stanie się w owym dniu: zabrzmi wielka trąba i powrócą ci, którzy zginęli w ziemi asyryjskiej, i ci, którzy byli wygnańcami w ziemi egipskiej, i będą oddawać pokłon Panu na świętej górze w Jerozolimie.”

    • winnica Pańska
    • wielka trąba
    • powrót wygnańców

    O sądzie i zatraceniu czarta, o karaniu ojcowskiem synów Izraelskich: miasto obronne spustoszeje, Izraelitowie wróciwszy się z niewoli, będą cześć a chwałę czynić Panu, Bogu swemu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

28. 28Rozdział 28Biada spada na koronę pychy pijaków z Efraima, na więdnący kwiat na szczycie żyznej doliny. Kapłan i prorok postradali rozum przez wino, stoły są pełne wymiocin, a nauka brzmi im jak bełkot: rozkaz za rozkazem, trochę tam, trochę tam. Szydercom rządzącym w Jerozolimie, którzy chlubili się przymierzem ze śmiercią, Pan odpowiada, że kładzie w fundamentach Syjonu kamień wypróbowany i węgielny, a kłamstwo zalewają wody. Zamykający rozdział obraz rolnika pokazuje, że każde ziarno młóci się inaczej.5 min

    Biada spada na koronę pychy pijaków z Efraima, na więdnący kwiat na szczycie żyznej doliny. Kapłan i prorok postradali rozum przez wino, stoły są pełne wymiocin, a nauka brzmi im jak bełkot: rozkaz za rozkazem, trochę tam, trochę tam. Szydercom rządzącym w Jerozolimie, którzy chlubili się przymierzem ze śmiercią, Pan odpowiada, że kładzie w fundamentach Syjonu kamień wypróbowany i węgielny, a kłamstwo zalewają wody. Zamykający rozdział obraz rolnika pokazuje, że każde ziarno młóci się inaczej.

    „Oto Ja kładę w fundamentach Syjonu kamień, kamień wypróbowany, węgielny, kosztowny, osadzony na fundamencie.”

    • pijani kapłani
    • kamień węgielny
    • przymierze ze śmiercią

    Grozi Pan pysznym Izraelitom, przeto że i kapłany udają się na pijaństwo, i książęta w pośmiewisku mają słowa prorockie, o kamieniu węgłowym, o karaniu nagrawaczów, i pociesze trochę dobrych.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

29. 29Rozdział 29Biada Arielowi, miastu, które zdobył Dawid: zostanie otoczone wałem i basztami, aż jego głos będzie dobiegał z ziemi jak szept wróżbity. Zgraja oblegających narodów rozwieje się jednak jak proch i okaże się snem głodnego, który budzi się z pustą duszą. Lud czci Boga ustami, a serce ma daleko, dlatego widzenie staje się dla niego jak zapieczętowana księga, której nie przeczyta ani umiejący czytać, ani niepiśmienny. Kończy to zapowiedź przejrzenia ślepych i wstydu odjętego od domu Jakuba.4 min

    Biada Arielowi, miastu, które zdobył Dawid: zostanie otoczone wałem i basztami, aż jego głos będzie dobiegał z ziemi jak szept wróżbity. Zgraja oblegających narodów rozwieje się jednak jak proch i okaże się snem głodnego, który budzi się z pustą duszą. Lud czci Boga ustami, a serce ma daleko, dlatego widzenie staje się dla niego jak zapieczętowana księga, której nie przeczyta ani umiejący czytać, ani niepiśmienny. Kończy to zapowiedź przejrzenia ślepych i wstydu odjętego od domu Jakuba.

    „Ponieważ ten lud zbliża się do Mnie swoimi ustami i czci Mnie wargami, ale serce jego jest daleko ode Mnie.”

    • oblężenie Ariela
    • zapieczętowana księga
    • serce daleko

    Prorokuje o skażeniu Izraelekiem, o księgach zapieczętowanych, o ślepocie Żydowskiéj: biada ludziom głębokiego serca, ostatki Jakóbowe prorokuje, że mają być oświecone, a nawrócić się do Pana Boga.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

30. 30Rozdział 30Biada synom, którzy zawiązują przymierze bez pytania Pana i zstępują do Egiptu po pomoc, pokładając ufność w potędze faraona. Posłowie docierają do Tanis i Hanes, lecz przynoszą tylko wstyd, bo Egipt pomoże daremnie i na próżno. Prorok ma zapisać to na tablicy i w księdze, bo lud buntowniczy woli pochlebstwa niż prawdę i wolałby, żeby Święty Izraela zniknął mu z oczu. Po karze przychodzi jednak obietnica deszczu, obfitego chleba, nauczyciela widzianego oczami i głosu wskazującego drogę.6 min

    Biada synom, którzy zawiązują przymierze bez pytania Pana i zstępują do Egiptu po pomoc, pokładając ufność w potędze faraona. Posłowie docierają do Tanis i Hanes, lecz przynoszą tylko wstyd, bo Egipt pomoże daremnie i na próżno. Prorok ma zapisać to na tablicy i w księdze, bo lud buntowniczy woli pochlebstwa niż prawdę i wolałby, żeby Święty Izraela zniknął mu z oczu. Po karze przychodzi jednak obietnica deszczu, obfitego chleba, nauczyciela widzianego oczami i głosu wskazującego drogę.

    „Teraz idź i zapisz to dla nich na tablicy, i starannie wyrysuj w księdze; niech to będzie na dzień ostateczny jako świadectwo na wieki.”

    • sojusz z Egiptem
    • świadectwo na tablicy
    • obietnica deszczu

    Wydaje Pan pogróżki na ostatek ludu Jerozolimskiego, którzy dla zburzenia Jerozolimskiego uciekli do Egiptu przeciw woli Bożéj.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

31. 31Rozdział 31Biada tym, którzy zstępują do Egiptu po pomoc i pokładają nadzieję w koniach, rydwanach i jeźdźcach, zamiast szukać Pana. Egipt jest człowiekiem, nie Bogiem, a jego konie są ciałem, nie duchem, więc gdy Pan wyciągnie rękę, padnie i pomocnik, i ten, komu pomagał. Pan Zastępów zstąpi na górę Syjon jak lew, którego nie odstraszy gromada pasterzy, i osłoni Jerozolimę jak latające ptaki. Wezwanie kończy nakaz odrzucenia bożków ze srebra i złota oraz zapowiedź, że Asyria padnie od miecza nie ludzkiego.2 min

    Biada tym, którzy zstępują do Egiptu po pomoc i pokładają nadzieję w koniach, rydwanach i jeźdźcach, zamiast szukać Pana. Egipt jest człowiekiem, nie Bogiem, a jego konie są ciałem, nie duchem, więc gdy Pan wyciągnie rękę, padnie i pomocnik, i ten, komu pomagał. Pan Zastępów zstąpi na górę Syjon jak lew, którego nie odstraszy gromada pasterzy, i osłoni Jerozolimę jak latające ptaki. Wezwanie kończy nakaz odrzucenia bożków ze srebra i złota oraz zapowiedź, że Asyria padnie od miecza nie ludzkiego.

    „Egipt to człowiek, nie Bóg, a jego konie to ciało, nie duch.”

    • ufność w koniach
    • obrona Jerozolimy
    • upadek Asyrii

    Karze te, co się do ludzi, nie do Boga, o pomoc uciekają, a grzeszne upomina ku nawróceniu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

32. 32Rozdział 32Król będzie panował w sprawiedliwości, a jego przełożeni rządzić zgodnie z prawem, i każdy z nich stanie się schronieniem przed wiatrem oraz cieniem skały na spalonej ziemi. Wtedy oczy patrzących przejrzą, język jąkających się rozwiąże, a głupca nikt już nie nazwie władcą ani zdrajcy wielkim. Zamożne kobiety i beztroskie córki mają jednak powstać, zwlec szaty i opłakiwać winnicę, bo miasto radosne zarośnie cierniem. Dopiero duch wylany z wysoka zamieni pustynię w Karmel, a pokój będzie owocem sprawiedliwości.3 min

    Król będzie panował w sprawiedliwości, a jego przełożeni rządzić zgodnie z prawem, i każdy z nich stanie się schronieniem przed wiatrem oraz cieniem skały na spalonej ziemi. Wtedy oczy patrzących przejrzą, język jąkających się rozwiąże, a głupca nikt już nie nazwie władcą ani zdrajcy wielkim. Zamożne kobiety i beztroskie córki mają jednak powstać, zwlec szaty i opłakiwać winnicę, bo miasto radosne zarośnie cierniem. Dopiero duch wylany z wysoka zamieni pustynię w Karmel, a pokój będzie owocem sprawiedliwości.

    „Oto w sprawiedliwości będzie królował król, a przełożeni będą rządzić zgodnie z prawem.”

    • sprawiedliwy król
    • beztroskie kobiety
    • duch z wysoka

    O przyjściu Pana Chrystusa tu się opisuje, i szczęście ludu na ten czas: głupim książętom, zdradliwym ludziom, niewiastom bogatym opowiada przyszłą nędzę, potem szczęście i pokój obiecuje ludowi Bożemu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

33. 33Rozdział 33Biada łupieżcy, który sam zostanie złupiony, i temu, kto gardzi, a sam będzie wzgardzony. Lud woła o zmiłowanie, bo drogi opustoszały, przymierze złamano, Liban okrył się wstydem, a Szaron stał się pustynią. Pan ogłasza, że teraz powstanie i wywyższy się: narody spłoną jak zebrane ciernie, a na Syjonie grzesznicy zadrżą przed ogniem pożerającym. Przy wiecznym płomieniu zamieszka tylko ten, kto postępuje sprawiedliwie, odrzuca zysk z oszczerstwa i zamruża oczy, by nie patrzeć na zło.4 min

    Biada łupieżcy, który sam zostanie złupiony, i temu, kto gardzi, a sam będzie wzgardzony. Lud woła o zmiłowanie, bo drogi opustoszały, przymierze złamano, Liban okrył się wstydem, a Szaron stał się pustynią. Pan ogłasza, że teraz powstanie i wywyższy się: narody spłoną jak zebrane ciernie, a na Syjonie grzesznicy zadrżą przed ogniem pożerającym. Przy wiecznym płomieniu zamieszka tylko ten, kto postępuje sprawiedliwie, odrzuca zysk z oszczerstwa i zamruża oczy, by nie patrzeć na zło.

    „Biada tobie, który łupisz – czyż i ty nie będziesz złupiony?”

    • łupieżca złupiony
    • ogień pożerający
    • sprawiedliwe życie

    Grozi drapieżnikom, a oznajmia porażenie króla Sennacheryba, a Żydowskie wyswobodzenie: woła na pokryte ludzie, jacy mają być ci, co z Panem mają mieszkać na wysokościach, i o niedostatku ich.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

34. 34Rozdział 34Narody mają się zbliżyć i słuchać, bo gniew Pański spada na wszystkie ich wojska: trupy wydają smród, góry spływają krwią, a niebiosa zwijają się jak księga. Miecz, który upił się na niebie, zstępuje na Edom, a wielka rzeź dokonuje się w Bosrze, bo nadszedł dzień zemsty i rok odpłaty w sprawie Syjonu. Potoki zamieniają się w smołę, proch w siarkę, a dym będzie się unosił od pokolenia do pokolenia. Opustoszałą ziemię posiądą bąk i jeż, ibis i kruk, w domach wyrosną ciernie, a legowisko znajdą tam strusie i smoki.3 min

    Narody mają się zbliżyć i słuchać, bo gniew Pański spada na wszystkie ich wojska: trupy wydają smród, góry spływają krwią, a niebiosa zwijają się jak księga. Miecz, który upił się na niebie, zstępuje na Edom, a wielka rzeź dokonuje się w Bosrze, bo nadszedł dzień zemsty i rok odpłaty w sprawie Syjonu. Potoki zamieniają się w smołę, proch w siarkę, a dym będzie się unosił od pokolenia do pokolenia. Opustoszałą ziemię posiądą bąk i jeż, ibis i kruk, w domach wyrosną ciernie, a legowisko znajdą tam strusie i smoki.

    „Bo mój miecz upił się na niebie: oto zstąpi na Edom i na lud przeznaczony przeze Mnie na pobicie, na sąd.”

    • sąd nad Edomem
    • dzień zemsty
    • pustynia zwierząt

    Ciężkie karanie Boskie na wszystkie narody Idumejskiéj téż ziemie zburzenie i wiekuiste spustoszenie prorokuje.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

35. 35Rozdział 35Pustynia rozweseli się i zakwitnie jak lilia, otrzymując chwałę Libanu oraz ozdobę Karmelu i Saronu. Opadłe ręce i osłabłe kolana mają się umocnić, a bojaźliwi usłyszeć, że Bóg sam przyjdzie i zbawi. Wtedy otworzą się oczy ślepych i uszy głuchych, chromy wyskoczy jak jeleń, język niemych się rozwiąże, a na pustkowiach wytrysną wody i zazieleni się trzcina tam, gdzie legały smoki. Przez tę ziemię pobiegnie droga święta, którą wykupieni wrócą na Syjon z wieczną radością.2 min

    Pustynia rozweseli się i zakwitnie jak lilia, otrzymując chwałę Libanu oraz ozdobę Karmelu i Saronu. Opadłe ręce i osłabłe kolana mają się umocnić, a bojaźliwi usłyszeć, że Bóg sam przyjdzie i zbawi. Wtedy otworzą się oczy ślepych i uszy głuchych, chromy wyskoczy jak jeleń, język niemych się rozwiąże, a na pustkowiach wytrysną wody i zazieleni się trzcina tam, gdzie legały smoki. Przez tę ziemię pobiegnie droga święta, którą wykupieni wrócą na Syjon z wieczną radością.

    „Rozraduje się pustkowie i bezdroża, a pustynia rozweselona zakwitnie jak lilia.”

    • kwitnąca pustynia
    • droga święta
    • uzdrowienie chorych

    O przeszłem szczęściu, weselu, bezpieczności wiekuistéj tych, którzy mieli w Chrystusa uwierzyć.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

36. 36Rozdział 36W czternastym roku panowania Ezechiasza Sennacheryb, król Asyrii, zdobywa warowne miasta Judy i wysyła z Lachisz do Jerozolimy Rabsaka z wielkim wojskiem. Pod murem, przy kanale górnego stawu, wysłannik szydzi przed Eliakimem, Szebną i Joachem z ufności króla: Egipt nazywa złamaną laską trzcinową, wylicza bogów Chamatu i Arpadu, którzy nie obronili swoich ziem, i obiecuje dwa tysiące koni. Mówi umyślnie po hebrajsku, do ludzi stojących na murze. Nikt mu nie odpowiada, bo król tak nakazał.4 min

    W czternastym roku panowania Ezechiasza Sennacheryb, król Asyrii, zdobywa warowne miasta Judy i wysyła z Lachisz do Jerozolimy Rabsaka z wielkim wojskiem. Pod murem, przy kanale górnego stawu, wysłannik szydzi przed Eliakimem, Szebną i Joachem z ufności króla: Egipt nazywa złamaną laską trzcinową, wylicza bogów Chamatu i Arpadu, którzy nie obronili swoich ziem, i obiecuje dwa tysiące koni. Mówi umyślnie po hebrajsku, do ludzi stojących na murze. Nikt mu nie odpowiada, bo król tak nakazał.

    „Który spośród bogów tych wszystkich ziem ocalił swoją ziemię z mojej ręki? Jak więc miałby Pan wyrwać Jerozolimę z mojej ręki?”

    • mowa Rabsaka
    • oblężenie Jerozolimy
    • szyderstwo z ufności

    Sennacheryb, król Assyryjski, pobrawszy inne miasta Judzkie, posłał do Jeruzalem ku królowi Ezechiaszowi Rabsacena hetmana, ten nabluźniwszy się Boga Izraelskiego, nasromociwszy się króla, napomina mieszczany, aby się dobrowolnie poddali.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

37. 37Rozdział 37Ezechiasz rozdziera szaty, wkłada wór i posyła Eliakima oraz starszych kapłanów do proroka Izajasza z prośbą o modlitwę za ocalałą resztkę. Izajasz odpowiada, że król asyryjski usłyszy wieść, wróci do swojej ziemi i padnie tam od miecza. Gdy nadchodzi list Sennacheryba wyliczający pokonane ludy, Ezechiasz rozkłada go przed Panem i prosi, aby wszystkie królestwa poznały jedynego Boga. Potem Anioł Pański poraża w obozie asyryjskim sto osiemdziesiąt pięć tysięcy, a Sennacheryb wraca do Niniwy i ginie z ręki własnych synów.6 min

    Ezechiasz rozdziera szaty, wkłada wór i posyła Eliakima oraz starszych kapłanów do proroka Izajasza z prośbą o modlitwę za ocalałą resztkę. Izajasz odpowiada, że król asyryjski usłyszy wieść, wróci do swojej ziemi i padnie tam od miecza. Gdy nadchodzi list Sennacheryba wyliczający pokonane ludy, Ezechiasz rozkłada go przed Panem i prosi, aby wszystkie królestwa poznały jedynego Boga. Potem Anioł Pański poraża w obozie asyryjskim sto osiemdziesiąt pięć tysięcy, a Sennacheryb wraca do Niniwy i ginie z ręki własnych synów.

    „A teraz, Panie, Boże nasz, wybaw nas z jego ręki, niechaj wszystkie królestwa ziemi poznają, że Ty jeden jesteś Panem.”

    • modlitwa Ezechiasza
    • klęska Asyrii
    • śmierć Sennacheryba

    Struchlał Ezechiasz, słysząc takie urągania Panu Bogu, i od Rabsacena, i od samego Sennacheryba króla, posłał do Izajasza prosząc, by się Bogu modlił za ludem: który mu obiecał pomoc Boską, Aniół potem Pański wojsko poraził, a Sennacheryba synowie zabili.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

38. 38Rozdział 38Ezechiasz zapada na śmiertelną chorobę i słyszy od proroka Izajasza, że ma uregulować sprawy domu, bo umrze. Król odwraca twarz do ściany, przypomina swoją wierność i gorzko płacze, więc Pan dokłada mu piętnaście lat, obiecuje obronić miasto, a na znak cofa cień o dziesięć linii na zegarze Achaza. Dalej idzie pismo wyzdrowiałego króla: skarga, że w połowie dni szedł do bram piekielnych, życie przecięte jak przez tkacza i wyznanie, że umarli nie wychwalają Boga. Na ranę przyłożono bryłę fig.3 min

    Ezechiasz zapada na śmiertelną chorobę i słyszy od proroka Izajasza, że ma uregulować sprawy domu, bo umrze. Król odwraca twarz do ściany, przypomina swoją wierność i gorzko płacze, więc Pan dokłada mu piętnaście lat, obiecuje obronić miasto, a na znak cofa cień o dziesięć linii na zegarze Achaza. Dalej idzie pismo wyzdrowiałego króla: skarga, że w połowie dni szedł do bram piekielnych, życie przecięte jak przez tkacza i wyznanie, że umarli nie wychwalają Boga. Na ranę przyłożono bryłę fig.

    „Idź i powiedz Ezechiaszowi: Tak mówi Pan, Bóg Dawida, twojego ojca: Wysłuchałem twojej modlitwy i zobaczyłem twoje łzy.”

    • choroba króla
    • cofnięty cień
    • pieśń Ezechiasza

    Ezechiasz zachorzał, wziąwszy znak na zegarze Achazowym, wyzdrowiał. A gdy mu lat piętnaście żywota przydano, a wyswobodzenie obiecano, piosnkę tę czyniąc, Panu dzięki śpiewał.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

39. 39Rozdział 39Merodach Baladan, król babiloński, przysyła Ezechiaszowi listy i dary, bo usłyszał o jego chorobie i wyzdrowieniu. Król z radością oprowadza posłańców po swoich skarbcach: pokazuje srebro, złoto, wonności i wyborny olej, nie zatrzymując niczego w ukryciu. Prorok Izajasz pyta, skąd przyszli i co widzieli, a potem oznajmia, że wszystko to zostanie wywiezione, a synowie króla będą rzezańcami na dworze babilońskim. Ezechiasz przyjmuje wyrok i dodaje, że byle pokój trwał za jego dni.2 min

    Merodach Baladan, król babiloński, przysyła Ezechiaszowi listy i dary, bo usłyszał o jego chorobie i wyzdrowieniu. Król z radością oprowadza posłańców po swoich skarbcach: pokazuje srebro, złoto, wonności i wyborny olej, nie zatrzymując niczego w ukryciu. Prorok Izajasz pyta, skąd przyszli i co widzieli, a potem oznajmia, że wszystko to zostanie wywiezione, a synowie króla będą rzezańcami na dworze babilońskim. Ezechiasz przyjmuje wyrok i dodaje, że byle pokój trwał za jego dni.

    „Oto nadejdą dni, gdy zabiorą do Babilonu wszystko, co jest w twoim domu, i co nagromadzili twoi ojcowie aż do dnia dzisiejszego.”

    • poselstwo babilońskie
    • pokazane skarby
    • zapowiedź wygnania

    Gdy Ezechiasz król wszystkie skarby swe posłom króla Babilońskiego ukazał, Izajasz prorok oznajmuje mu, że miały być do Babilonu zabrane.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

40. 40Rozdział 40Pocieszenie dla ludu: złość Jerozolimy się skończyła, nieprawość odpuszczono, a głos woła na pustyni, by gotować drogę Pańską — doliny mają się wypełnić, góry obniżyć, a krzywe wyprostować. Wszelkie ciało jest trawą, która usycha, lecz słowo Pana trwa na wieki. Pan przychodzi w mocy, a zarazem pasie trzodę jak pasterz i nosi baranki na łonie. Ten, kto zmierzył garścią wody, objął niebiosa piędzią i zważył góry, widzi narody jak kroplę z wiadra, a ufającym dodaje skrzydeł jak orłom.5 min

    Pocieszenie dla ludu: złość Jerozolimy się skończyła, nieprawość odpuszczono, a głos woła na pustyni, by gotować drogę Pańską — doliny mają się wypełnić, góry obniżyć, a krzywe wyprostować. Wszelkie ciało jest trawą, która usycha, lecz słowo Pana trwa na wieki. Pan przychodzi w mocy, a zarazem pasie trzodę jak pasterz i nosi baranki na łonie. Ten, kto zmierzył garścią wody, objął niebiosa piędzią i zważył góry, widzi narody jak kroplę z wiadra, a ufającym dodaje skrzydeł jak orłom.

    „Głos wołającego na pustyni: »Gotujcie drogę Pańską, prostujcie na pustyni ścieżki naszego Boga«.”

    • głos na pustyni
    • trawa i słowo
    • wielkość Stwórcy

    Proroctwo o Janie Chrzcicielu, o kazaniu, o przyjściu Pana Chrystusowem, o bałwochwalstwie, o wezwaniu na chrześciaństwo poganów.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

41. 41Rozdział 41Pan wzywa wyspy i narody na wspólną rozprawę i pyta, kto wzbudził ze wschodu zwycięzcę, przed którym królowie padają jak proch. Rzemieślnicy pokrzepiają się wzajemnie i przybijają bożka gwoździami, żeby się nie ruszał, a Izrael słyszy, że jest sługą wybranym, potomstwem Abrahama. Robaczek Jakub zostanie przemieniony w wóz młocarski z zębami, który pokruszy góry, a spragnionym na pustyni Pan otworzy rzeki i zasadzi cedry. Wezwani do przedstawienia dowodów bogowie milczą, więc okazują się wiatrem i marnością.5 min

    Pan wzywa wyspy i narody na wspólną rozprawę i pyta, kto wzbudził ze wschodu zwycięzcę, przed którym królowie padają jak proch. Rzemieślnicy pokrzepiają się wzajemnie i przybijają bożka gwoździami, żeby się nie ruszał, a Izrael słyszy, że jest sługą wybranym, potomstwem Abrahama. Robaczek Jakub zostanie przemieniony w wóz młocarski z zębami, który pokruszy góry, a spragnionym na pustyni Pan otworzy rzeki i zasadzi cedry. Wezwani do przedstawienia dowodów bogowie milczą, więc okazują się wiatrem i marnością.

    „Nie bój się, robaczku Jakubie, i wy, którzy wymarliście z Izraela.”

    • sąd nad narodami
    • robaczek Jakub
    • milczenie bożków

    Rozprawia Pan z bałwochwalcy o możności swéj, o rozmaitych dobrodziejstwach, które ludowi swemu Izraelskiemu uczynił, zaraz okazując bałwańską niewładzą i bałwochwalców nikczemność.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

42. 42Rozdział 42Sługa, w którym Bóg ma upodobanie, otrzymuje ducha i wyda wyrok narodom, ale nie będzie krzyczał ani dawał się słyszeć na ulicy: nie skruszy nałamanej trzciny i nie zgasi tlącego się lnu. Stwórca nieba i ziemi wzywa go w sprawiedliwości i czyni przymierzem dla ludu oraz światłością narodów, by otwierał oczy ślepych i wyprowadzał więźniów z ciemnicy. Pieśń nowa ma rozbrzmieć od krańców ziemi, aż po pustynię i mieszkańców Skały. Tymczasem sam lud jest ślepy, głuchy, rozszarpany i uwięziony.4 min

    Sługa, w którym Bóg ma upodobanie, otrzymuje ducha i wyda wyrok narodom, ale nie będzie krzyczał ani dawał się słyszeć na ulicy: nie skruszy nałamanej trzciny i nie zgasi tlącego się lnu. Stwórca nieba i ziemi wzywa go w sprawiedliwości i czyni przymierzem dla ludu oraz światłością narodów, by otwierał oczy ślepych i wyprowadzał więźniów z ciemnicy. Pieśń nowa ma rozbrzmieć od krańców ziemi, aż po pustynię i mieszkańców Skały. Tymczasem sam lud jest ślepy, głuchy, rozszarpany i uwięziony.

    „Nałamanej trzciny nie skruszy, a tlącego się lnu nie ugasi; w prawdzie wyda sąd.”

    • pieśń o słudze
    • światłość narodów
    • ślepy lud

    Słowa Boga Ojca ku Chrystusowi. Synowi swemu, o jego sprawach, o bałwochwalstwie, o ślepocie Żydowskiéj.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

43. 43Rozdział 43Pan, który ukształtował Jakuba, każe mu się nie bać: odkupił go, nazwał po imieniu i uznał za swojego. Za jego życie odda ludy i narody, zgromadzi potomstwo ze wschodu i zachodu, od północy i południa, a zebranym narodom zada pytanie, który z bogów zapowiedział cokolwiek wcześniej. Lud ma być świadkiem, że nie powstał żaden bóg obok Pana i że nikt nie wyrwie nic z ręki Pana. Dawnych rzeczy nie trzeba wspominać, bo oto nowa droga przez pustynię, choć sam lud nie składał ofiar i obarczał Pana grzechami.4 min

    Pan, który ukształtował Jakuba, każe mu się nie bać: odkupił go, nazwał po imieniu i uznał za swojego. Za jego życie odda ludy i narody, zgromadzi potomstwo ze wschodu i zachodu, od północy i południa, a zebranym narodom zada pytanie, który z bogów zapowiedział cokolwiek wcześniej. Lud ma być świadkiem, że nie powstał żaden bóg obok Pana i że nikt nie wyrwie nic z ręki Pana. Dawnych rzeczy nie trzeba wspominać, bo oto nowa droga przez pustynię, choć sam lud nie składał ofiar i obarczał Pana grzechami.

    „Oto Ja czynię rzeczy nowe, a już teraz się wyłaniają — czyż ich nie dostrzeżecie? Wyznaczę drogę przez pustynię i rzeki przez bezdrożne miejsca.”

    • odkupienie Jakuba
    • nowa rzecz
    • świadkowie Pana

    Lud Żydowski wierny bezpiecznym czyni, i obiecuje mu wiarę: o jednym Bogu, nad którego niemasz inszego, a ten zgładza grzechy nasze.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

44. 44Rozdział 44Jakub słyszy, że Pan wyleje wody na spragnioną ziemię i Ducha na jego potomstwo, bo jest pierwszy i ostatni, a oprócz Niego nie ma Boga. Potem idzie drwina z wytwórców bożków: kowal męczy się przy żarze węgla i mdleje z głodu, cieśla mierzy drewno sznurem i cyrklem, a z jednego pnia połowę spala pod chlebem i mięsem, z reszty zaś robi boga i klęka przed kawałkiem drewna. Pan zgładza nieprawości jak obłok, mądrość wróżbitów obraca wniwecz, a Cyrusowi mówi, że będzie jego pasterzem i odbuduje Jerozolimę.5 min

    Jakub słyszy, że Pan wyleje wody na spragnioną ziemię i Ducha na jego potomstwo, bo jest pierwszy i ostatni, a oprócz Niego nie ma Boga. Potem idzie drwina z wytwórców bożków: kowal męczy się przy żarze węgla i mdleje z głodu, cieśla mierzy drewno sznurem i cyrklem, a z jednego pnia połowę spala pod chlebem i mięsem, z reszty zaś robi boga i klęka przed kawałkiem drewna. Pan zgładza nieprawości jak obłok, mądrość wróżbitów obraca wniwecz, a Cyrusowi mówi, że będzie jego pasterzem i odbuduje Jerozolimę.

    „I przydała się ludziom na opał: wziął z nich i ogrzał się, rozpalił ogień, upiekł chleb, a z reszty uczynił boga i pokłonił się mu: wykonał posąg i klęka przed nim.”

    • bóg z drewna
    • wylanie Ducha
    • powołanie Cyrusa

    Proroctwo o nowym chrzcie, gani bałwany i bałwochwalce, a odzywa ich od bałwanów do Boga prawdziwego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

45. 45Rozdział 45Pan zwraca się do Cyrusa, swojego pomazańca, którego ujął za prawicę, by otworzyć przed nim wrota i poddać mu królów — wszystko przez wzgląd na Jakuba, swojego sługę. O sobie mówi, że tworzy światłość i ciemność, daje pokój i zsyła nieszczęście, a kto spiera się ze swoim twórcą, jest jak glina pytająca garncarza. Trud Egiptu, handel Etiopii i Sabejczycy mają przejść do ludu, budowniczy bożków okryją się hańbą, a przed Panem ugnie się każde kolano.5 min

    Pan zwraca się do Cyrusa, swojego pomazańca, którego ujął za prawicę, by otworzyć przed nim wrota i poddać mu królów — wszystko przez wzgląd na Jakuba, swojego sługę. O sobie mówi, że tworzy światłość i ciemność, daje pokój i zsyła nieszczęście, a kto spiera się ze swoim twórcą, jest jak glina pytająca garncarza. Trud Egiptu, handel Etiopii i Sabejczycy mają przejść do ludu, budowniczy bożków okryją się hańbą, a przed Panem ugnie się każde kolano.

    „Tworzę światłość i tworzę ciemność, daję pokój i zsyłam nieszczęście. Ja, Pan, czynię to wszystko.”

    • pomazaniec Cyrus
    • światłość i ciemność
    • jedyny Bóg

    Proroctwo o Cyrusie, i o zwycięstwach jego, zgromienie jego prze niewdzięczność, o narodzeniu Chrystusowem, o nawróceniu pogańskiem, upominanie ku pokucie.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

46. 46Rozdział 46Bel jest złamany, a Nabo skruszony: posągi jadą na grzbietach zwierząt jako ciężki ładunek i same idą w niewolę, bo nie ocaliły nawet tych, którzy je nosili. Pan przeciwstawia im siebie — nosi dom Jakuba od łona matki aż do siwizny i sam piastuje swój lud. Pyta, do kogo miałby być podobny, wyśmiewa złotnika najmowanego, by zrobić boga, który stoi w miejscu i nie słyszy wołania, i obiecuje Syjonowi zbawienie, a Izraelowi swoją chwałę.2 min

    Bel jest złamany, a Nabo skruszony: posągi jadą na grzbietach zwierząt jako ciężki ładunek i same idą w niewolę, bo nie ocaliły nawet tych, którzy je nosili. Pan przeciwstawia im siebie — nosi dom Jakuba od łona matki aż do siwizny i sam piastuje swój lud. Pyta, do kogo miałby być podobny, wyśmiewa złotnika najmowanego, by zrobić boga, który stoi w miejscu i nie słyszy wołania, i obiecuje Syjonowi zbawienie, a Izraelowi swoją chwałę.

    „Aż do waszej starości Ja jestem ten sam, a aż do siwizny Ja was nosić będę. Ja stworzyłem, Ja też poniosę, Ja będę piastował i ocalę.”

    • bożek Bel
    • bezsilne posągi
    • zbawienie Syjonu

    Okazuje marność bałwaństwa i ich przyszłe pokażenie, Bóg Ojciec gromi Żydy prze bałwochwalstwo, a obiecuje im zbawienie przez Syna swego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

47. 47Rozdział 47Córka babilońska ma zstąpić z tronu, usiąść w prochu, wziąć żarna i mleć mąkę, bo nikt już nie nazwie jej panią królestw ani pieszczoną. Zarzut brzmi tak: wydany w jej ręce lud nie znalazł miłosierdzia, a ona mówiła w sercu, że będzie panią na wieki i że nikt jej nie widzi. Za czary i zatwardzenie czarowników w jednym dniu spadną na nią bezpłodność i wdowieństwo, a wróżbiarze wpatrzeni w gwiazdy i księżyce spłoną jak słoma, bo nie ocalą nawet samych siebie.3 min

    Córka babilońska ma zstąpić z tronu, usiąść w prochu, wziąć żarna i mleć mąkę, bo nikt już nie nazwie jej panią królestw ani pieszczoną. Zarzut brzmi tak: wydany w jej ręce lud nie znalazł miłosierdzia, a ona mówiła w sercu, że będzie panią na wieki i że nikt jej nie widzi. Za czary i zatwardzenie czarowników w jednym dniu spadną na nią bezpłodność i wdowieństwo, a wróżbiarze wpatrzeni w gwiazdy i księżyce spłoną jak słoma, bo nie ocalą nawet samych siebie.

    „Zstąp, usiądź w prochu, panno, córko babilońska! Siedź na ziemi, bo nie ma już tronu, córko chaldejska.”

    • córka babilońska
    • utrata tronu
    • czary i wróżby

    Opowiada stłumienie a zepsowanie Babilonii, przez jéj pychę, chlubę i okrucieństwo nad Żydy, a że w wieszczkach nadzieję swą pokładała.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

48. 48Rozdział 48Zarzut pada na dom Jakuba, który przysięga na imię Pana, lecz nie w prawdzie: Pan zapowiadał wszystko z góry, żeby nikt nie przypisał spełnienia swoim posągom, i od początku wiedział, że ten lud jest uparty, ma żyłę w szyi jak żelazo i czoło jak miedź. Mówi o sobie, że jest pierwszy i ostatni, że jego ręka założyła ziemię, i że doświadczył ludu w piecu ubóstwa, lecz powściąga gniew przez wzgląd na swoje imię. Na koniec każe wyjść z Babilonu i uciekać od Chaldejczyków, bo dla bezbożnych nie ma pokoju.4 min

    Zarzut pada na dom Jakuba, który przysięga na imię Pana, lecz nie w prawdzie: Pan zapowiadał wszystko z góry, żeby nikt nie przypisał spełnienia swoim posągom, i od początku wiedział, że ten lud jest uparty, ma żyłę w szyi jak żelazo i czoło jak miedź. Mówi o sobie, że jest pierwszy i ostatni, że jego ręka założyła ziemię, i że doświadczył ludu w piecu ubóstwa, lecz powściąga gniew przez wzgląd na swoje imię. Na koniec każe wyjść z Babilonu i uciekać od Chaldejczyków, bo dla bezbożnych nie ma pokoju.

    „Wiedziałem bowiem, że jesteś uparty, że żyła w twojej szyi jest jak żelazo, a twoje czoło jak miedź.”

    • upór ludu
    • wyjście z Babilonu
    • pierwszy i ostatni

    Wymiata Pan na oczy Żydom starodawne dobrodziejstwa swoje, które im czynił, chcąc je od bałwanów odwieść, obiecuje téż, że dla imienia swego chce je zbawić, a upomina, żeby od bałwochwalstwa Egipskiego wyszli, a samego Pana Bogiem znali.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

49. 49Rozdział 49Sługa mówi o sobie, że Pan powołał go z łona matki, uczynił jego usta ostrym mieczem i ukrył go jak strzałę w kołczanie, a potem oznajmił mu, że przywrócenie samych pokoleń Jakuba to za mało: ma być światłością dla narodów aż po krańce ziemi. Druga połowa odpowiada na skargę Syjonu, że Pan go opuścił i o nim zapomniał. Pan porównuje się do matki, która nie zapomina niemowlęcia, pokazuje mury wypisane na swoich rękach i zapowiada, że królowie będą piastunami, a łup zostanie odebrany mocarzowi.5 min

    Sługa mówi o sobie, że Pan powołał go z łona matki, uczynił jego usta ostrym mieczem i ukrył go jak strzałę w kołczanie, a potem oznajmił mu, że przywrócenie samych pokoleń Jakuba to za mało: ma być światłością dla narodów aż po krańce ziemi. Druga połowa odpowiada na skargę Syjonu, że Pan go opuścił i o nim zapomniał. Pan porównuje się do matki, która nie zapomina niemowlęcia, pokazuje mury wypisane na swoich rękach i zapowiada, że królowie będą piastunami, a łup zostanie odebrany mocarzowi.

    „Oto dałem cię jako światłość dla narodów, abyś był moim zbawieniem aż po krańce ziemi.”

    • powołanie sługi
    • światłość narodów
    • pociecha Syjonu

    Chrystus Pan książęciem Żydów i poganów ku zbawienu dan jest na przymierze wszym ze wszego świata ludziom, szczęśliwość tych wielka, którzy weń uwierzą. Cieszy Syon, które się uskarżało, iż było od Boga opuszczone, obiecując mu takie zawołanie, iż zewsząd ku niemu mieli się ludzie zbiegać.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

50. 50Rozdział 50Pan pyta o list rozwodowy matki i o wierzyciela, któremu miałby sprzedać swoich: to grzechy sprzedały lud, a nie słabość ręki, która potrafi osuszyć morze i okryć niebiosa ciemnością. Potem mówi sługa: Pan dał mu wyćwiczony język i co rano otwiera mu ucho, a on nadstawił ciało bijącym i policzki szczypiącym, nie odwrócił twarzy od plujących i uczynił ją twardą jak skała. Na koniec rozdzielone są dwie drogi: ufać imieniu Pańskiemu po ciemku albo chodzić w blasku własnego, rozniecanego ognia.2 min

    Pan pyta o list rozwodowy matki i o wierzyciela, któremu miałby sprzedać swoich: to grzechy sprzedały lud, a nie słabość ręki, która potrafi osuszyć morze i okryć niebiosa ciemnością. Potem mówi sługa: Pan dał mu wyćwiczony język i co rano otwiera mu ucho, a on nadstawił ciało bijącym i policzki szczypiącym, nie odwrócił twarzy od plujących i uczynił ją twardą jak skała. Na koniec rozdzielone są dwie drogi: ufać imieniu Pańskiemu po ciemku albo chodzić w blasku własnego, rozniecanego ognia.

    „Ciało moje nadstawiłem bijącym, policzki moje szczypiącym: twarzy swojej nie odwróciłem od urągających ani od tych, którzy na mnie pluli.”

    • list rozwodowy
    • plecy wydane bijącym
    • wyćwiczony język

    Bóg że bożnicę Żydowską odrzucił, czem się dzieje, a jakie męki miał Pan Chrystus cierpieć, że bicie, rwanie, plwanie, mordowanie, opisuje.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

51. 51Rozdział 51Szukający Pana mają spojrzeć na skałę, z której zostali wyciosani — na Abrahama i Sarę, wezwanych jako jeden człowiek i rozmnożonych w lud. Pan zapowiada pocieszenie Syjonu: jego pustkowia staną się ogrodem, niebiosa rozpłyną się jak dym, a zbawienie będzie trwać na wieki. Wołanie do ramienia Pańskiego przypomina porażenie smoka i wysuszenie morza, a Jerozolima słyszy, że kielich gniewu, który wypiła aż do drożdży, zostanie jej odebrany i przejdzie do rąk ciemiężycieli.5 min

    Szukający Pana mają spojrzeć na skałę, z której zostali wyciosani — na Abrahama i Sarę, wezwanych jako jeden człowiek i rozmnożonych w lud. Pan zapowiada pocieszenie Syjonu: jego pustkowia staną się ogrodem, niebiosa rozpłyną się jak dym, a zbawienie będzie trwać na wieki. Wołanie do ramienia Pańskiego przypomina porażenie smoka i wysuszenie morza, a Jerozolima słyszy, że kielich gniewu, który wypiła aż do drożdży, zostanie jej odebrany i przejdzie do rąk ciemiężycieli.

    „Spójrzcie na Abrahama, ojca waszego, i na Sarę, która was zrodziła: wezwałem go jednego, pobłogosławiłem mu i rozmnożyłem go.”

    • skała Abrahama
    • pocieszenie Syjonu
    • kielich gniewu

    Upomina Syon przykładem Abrahama, aby téż i ono miało stateczną a pewną nadzieję w Panu Bogu, i w obietnicach jego i o wielkiem szczęściu, zbawieniu i pociesze kościoła Chrześciańskiego, pod imieniem Syońskiem, pociecha wiernych.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

52. 52Rozdział 52Syjon ma powstać, włożyć odświętne szaty i otrząsnąć się z prochu, bo więzy na jego szyi zostaną rozwiązane, a nieczysty nie przejdzie już przez miasto. Pan przypomina, że lud zstąpił kiedyś do Egiptu, a Asyria prześladowała go bez powodu, i że skoro sprzedano go za darmo, to i wykupiony będzie bez srebra. Potem na górach ukazuje się zwiastun o pięknych nogach, strażnicy podnoszą razem głos, a na końcu zapowiedziany jest sługa, który wywyższy się, choć jego twarz będzie niepoczesna wśród ludzi.3 min

    Syjon ma powstać, włożyć odświętne szaty i otrząsnąć się z prochu, bo więzy na jego szyi zostaną rozwiązane, a nieczysty nie przejdzie już przez miasto. Pan przypomina, że lud zstąpił kiedyś do Egiptu, a Asyria prześladowała go bez powodu, i że skoro sprzedano go za darmo, to i wykupiony będzie bez srebra. Potem na górach ukazuje się zwiastun o pięknych nogach, strażnicy podnoszą razem głos, a na końcu zapowiedziany jest sługa, który wywyższy się, choć jego twarz będzie niepoczesna wśród ludzi.

    „O jak piękne są na górach nogi tego, który zwiastuje i głosi pokój, który opowiada dobro i ogłasza zbawienie.”

    • przebudzenie Syjonu
    • nogi zwiastuna
    • wykup bez srebra

    Pod imieniem Jeruzalem pobudza kościół ku pocieszeniu i cnotom, prorokuje o kazaniu Apostolskiem, i o Chrystusowem wywyższeniu i poniżeniu i uwierzeniu poganów weń.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

53. 53Rozdział 53Nikt nie uwierzył temu, co usłyszano: sługa wyrasta jak latorośl z ziemi spragnionej, bez urody i piękności, wzgardzony, mąż boleści, z którym zupełnie się nie liczono. Lecz to On dźwigał cudze choroby i boleści, został zraniony za nieprawości innych, a kara dla ich pokoju spadła na Niego, bo wszyscy pobłądzili jak owce, każdy własną drogą. Milczy jak baranek wiedziony na rzeź, zostaje wycięty z ziemi żyjących i zaliczony między złoczyńców, a jednak ujrzy potomstwo, usprawiedliwi wielu i modli się za przestępców.2 min

    Nikt nie uwierzył temu, co usłyszano: sługa wyrasta jak latorośl z ziemi spragnionej, bez urody i piękności, wzgardzony, mąż boleści, z którym zupełnie się nie liczono. Lecz to On dźwigał cudze choroby i boleści, został zraniony za nieprawości innych, a kara dla ich pokoju spadła na Niego, bo wszyscy pobłądzili jak owce, każdy własną drogą. Milczy jak baranek wiedziony na rzeź, zostaje wycięty z ziemi żyjących i zaliczony między złoczyńców, a jednak ujrzy potomstwo, usprawiedliwi wielu i modli się za przestępców.

    „Lecz On zraniony był za nasze nieprawości i starty za nasze złości. Kara dla naszego pokoju spadła na Niego, a Jego sinością zostaliśmy uzdrowieni.”

    • cierpiący sługa
    • mąż boleści
    • baranek na rzeź
    • uzdrowienie przez rany

    Prorokuje o Panu Chrystusie, jako miał bez winy cierpieć za nasze grzechy, a na śmierć miał być dobrowolnie wiedzion, i za swe przeciwniki i przestępniki, że się miał modlić.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

54. 54Rozdział 54Niepłodna, która nie rodziła, ma się cieszyć i śpiewać, bo opuszczona będzie miała więcej dzieci niż żona: Pan każe jej rozszerzyć namiot, wydłużyć sznury i wbić mocniej kołki, bo jej potomstwo odziedziczy narody. Pan tłumaczy, że opuścił ją tylko na chwilę, a wraca z wieczną miłością, i przysięga jak w dniach Noego, że góry się poruszą, lecz przymierze pokoju nie zachwieje się. Obiecuje jej baszty z jaspisu, bramy z drogich kamieni i synów uczonych przez Pana, a wykute przeciw niej narzędzia nie posłużą swemu celowi.3 min

    Niepłodna, która nie rodziła, ma się cieszyć i śpiewać, bo opuszczona będzie miała więcej dzieci niż żona: Pan każe jej rozszerzyć namiot, wydłużyć sznury i wbić mocniej kołki, bo jej potomstwo odziedziczy narody. Pan tłumaczy, że opuścił ją tylko na chwilę, a wraca z wieczną miłością, i przysięga jak w dniach Noego, że góry się poruszą, lecz przymierze pokoju nie zachwieje się. Obiecuje jej baszty z jaspisu, bramy z drogich kamieni i synów uczonych przez Pana, a wykute przeciw niej narzędzia nie posłużą swemu celowi.

    „Choćby góry się poruszyły i pagórki się zachwiały, moje miłosierdzie nie odejdzie od ciebie, a przymierze mojego pokoju się nie zachwieje.”

    • niepłodna matka
    • przymierze pokoju
    • rozszerzony namiot

    O wezwaniu Żydów i poganów, a jako się kościół buduje z drogiego kamienia, ugruntowany na sprawiedliwości.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

55. 55Rozdział 55Spragnieni, także ci bez srebra, słyszą wezwanie, by przyjść do wód i kupować wino i mleko bez zapłaty, zamiast odważać srebro na to, co nie jest chlebem. Pan obiecuje wieczne przymierze i niezawodne miłosierdzia Dawida, wzywa, by szukać Go, póki można Go znaleźć, i zapewnia, że hojnie przebacza bezbożnemu, który porzuci swoją drogę. Myśli i drogi Pana są wyższe od ludzkich jak niebiosa nad ziemią, a słowo, które wychodzi z ust Pana, nie wraca puste, lecz jak deszcz i śnieg użyźnia ziemię i daje chleb jedzącemu.2 min

    Spragnieni, także ci bez srebra, słyszą wezwanie, by przyjść do wód i kupować wino i mleko bez zapłaty, zamiast odważać srebro na to, co nie jest chlebem. Pan obiecuje wieczne przymierze i niezawodne miłosierdzia Dawida, wzywa, by szukać Go, póki można Go znaleźć, i zapewnia, że hojnie przebacza bezbożnemu, który porzuci swoją drogę. Myśli i drogi Pana są wyższe od ludzkich jak niebiosa nad ziemią, a słowo, które wychodzi z ust Pana, nie wraca puste, lecz jak deszcz i śnieg użyźnia ziemię i daje chleb jedzącemu.

    „Wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wód! Wy, którzy nie macie srebra, śpieszcie się, kupujcie i jedzcie!”

    • woda bez zapłaty
    • wieczne przymierze
    • skuteczne słowo

    Wzywając wszystkich na wiarę, obiecuje duchownych darów hojną obfitość, odwodzi od grzechu nielitościwe: że Pan jest miłosierny i w obietnicach wierny, a że się słowo Boże próżno nie nawróci.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

56. 56Rozdział 56Pan każe przestrzegać prawa i czynić sprawiedliwość, bo zbawienie jest bliskie, i błogosławi temu, kto strzeże szabatu i powstrzymuje ręce od zła. Cudzoziemiec przyłączony do Pana nie zostanie odłączony od ludu, a rzezaniec nie uschnie: obaj dostaną miejsce i imię wieczne, lepsze niż synowie i córki, bo dom ten ma być domem modlitwy dla wszystkich narodów. Druga połowa uderza w przywódców: strażnicy są ślepi, nieme psy nie szczekają, pasterze bez rozumu idą każdy za swoją chciwością i wołają o wino na jutro.2 min

    Pan każe przestrzegać prawa i czynić sprawiedliwość, bo zbawienie jest bliskie, i błogosławi temu, kto strzeże szabatu i powstrzymuje ręce od zła. Cudzoziemiec przyłączony do Pana nie zostanie odłączony od ludu, a rzezaniec nie uschnie: obaj dostaną miejsce i imię wieczne, lepsze niż synowie i córki, bo dom ten ma być domem modlitwy dla wszystkich narodów. Druga połowa uderza w przywódców: strażnicy są ślepi, nieme psy nie szczekają, pasterze bez rozumu idą każdy za swoją chciwością i wołają o wino na jutro.

    „Przywiodę ich na Moją świętą górę i uraduję ich w Moim domu modlitwy.”

    • cudzoziemcy i rzezańcy
    • dom modlitwy
    • nieme psy

    Upomina w obec wszystkie, aby strzegli przykazania Pańskiego, obietnice przydając. Dom Pański dom modlitwy, okrutna pogróżka pasterzom, które nazywa ślepymi, psy niemymi i niewstydliwymi.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

57. 57Rozdział 57Sprawiedliwy ginie i nikt nie bierze tego do serca, choć zostaje zabrany sprzed oblicza zła i odpoczywa w pokoju. Potem pada oskarżenie synów wróżbiarki: szukają rozkoszy przy bogach pod rozłożystymi drzewami, ofiarują dzieci w potokach, stawiają łoże na wysokiej górze i poniżają się aż do piekła. Wysoki i Wyniosły, który mieszka w wieczności, zapowiada jednak, że mieszka też ze skruszonym i uniżonym duchem, ogłasza pokój dalekim i bliskim, a bezbożnych zostawia jak wzburzone morze wyrzucające muł.4 min

    Sprawiedliwy ginie i nikt nie bierze tego do serca, choć zostaje zabrany sprzed oblicza zła i odpoczywa w pokoju. Potem pada oskarżenie synów wróżbiarki: szukają rozkoszy przy bogach pod rozłożystymi drzewami, ofiarują dzieci w potokach, stawiają łoże na wysokiej górze i poniżają się aż do piekła. Wysoki i Wyniosły, który mieszka w wieczności, zapowiada jednak, że mieszka też ze skruszonym i uniżonym duchem, ogłasza pokój dalekim i bliskim, a bezbożnych zostawia jak wzburzone morze wyrzucające muł.

    „Mieszkam na wysokości i w świętym przybytku, ale także z tym, kto jest skruszony i ma uniżonego ducha.”

    • śmierć sprawiedliwego
    • bałwochwalstwo na wyżynach
    • pokój skruszonych

    Zchodzenia z świata, i przyszłego odpoczynku ludzi sprawiedliwych złośliwi rozumieć nie mogą: wymawia Żydom, że się urągali z Chrysta, i opowiada im stłumienie, a tym, co się nawrócą, pokój i pociechę obiecuje: serce złośliwego jako zburzone morze.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

58. 58Rozdział 58Wołanie jak z trąby ma ogłosić domowi Jakuba jego grzechy: lud szuka Pana, a w dniu postu kieruje się własną wolą, ściska dłużników, kłóci się i bije pięścią. Pan odrzuca post sprowadzony do jednego dnia skłonionej głowy, worka i popiołu, a wskazuje inny: rozwiązać więzy nieprawości, uwolnić uciśnionych, podzielić chleb z głodnym, przyjąć tułacza i przyodziać nagiego. Przy takim poście światło wschodzi jak jutrzenka, odbudowane zostają odwieczne pustkowia, a szabat nazwany rozkoszą staje się radością w Panu.3 min

    Wołanie jak z trąby ma ogłosić domowi Jakuba jego grzechy: lud szuka Pana, a w dniu postu kieruje się własną wolą, ściska dłużników, kłóci się i bije pięścią. Pan odrzuca post sprowadzony do jednego dnia skłonionej głowy, worka i popiołu, a wskazuje inny: rozwiązać więzy nieprawości, uwolnić uciśnionych, podzielić chleb z głodnym, przyjąć tułacza i przyodziać nagiego. Przy takim poście światło wschodzi jak jutrzenka, odbudowane zostają odwieczne pustkowia, a szabat nazwany rozkoszą staje się radością w Panu.

    „Czy nie raczej taki jest post, który wybrałem: rozwiąż więzy nieprawości, uwolnij od ciężkich brzemion, daj wolność uciśnionym niewolnikom i skrusz wszelkie jarzmo.”

    • post i sprawiedliwość
    • chleb dla głodnego
    • szabat rozkoszą

    Kto się pości, jałmużnę daje, czyni inne miłosierne uczynki, co za odpłatę za nie weźmie, a jakim sposobem się w téj mierze sprawiać mamy, uczy.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

59. 59Rozdział 59Ręka Pana nie jest zbyt krótka, by zbawiać — to grzechy oddzieliły lud od Boga: ręce zbroczone krwią, wargi kłamliwe, nogi spieszące do przelania niewinnej krwi, jaja żmijowe i utkane pajęcze sieci, które nikogo nie okryją. Potem mówi sam lud: macamy mury jak ślepi, czekaliśmy na światłość, a przyszła ciemność. Pan nie znalazł nikogo, kto by stanął w obronie, więc wsparł się własnym ramieniem, przyodział sprawiedliwość jak pancerz i hełm zbawienia, i przyszedł do Syjonu jako Odkupiciel.4 min

    Ręka Pana nie jest zbyt krótka, by zbawiać — to grzechy oddzieliły lud od Boga: ręce zbroczone krwią, wargi kłamliwe, nogi spieszące do przelania niewinnej krwi, jaja żmijowe i utkane pajęcze sieci, które nikogo nie okryją. Potem mówi sam lud: macamy mury jak ślepi, czekaliśmy na światłość, a przyszła ciemność. Pan nie znalazł nikogo, kto by stanął w obronie, więc wsparł się własnym ramieniem, przyodział sprawiedliwość jak pancerz i hełm zbawienia, i przyszedł do Syjonu jako Odkupiciel.

    „Lecz wasze nieprawości rozdzieliły was od waszego Boga, a wasze grzechy zasłoniły Jego oblicze przed wami, tak że nie słucha.”

    • ręce splamione krwią
    • pajęcze sieci
    • wyznanie win
    • zbroja sprawiedliwości

    Mocen Pan Bóg zawżdy zbawić i wysłuchać, by nas grzechy nasze z nim nie łączyły, które nam na wszem u niego szkodne są, a nam nie płatne.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

60. 60Rozdział 60Jeruzolima ma wstać i rozjaśnić się, bo chwała Pańska wzeszła nad nią, a narody i królowie idą ku jej światłości, choć ciemność okrywa ziemię. Zbiegają się karawany: wielbłądy Madianu i Efy, złoto i kadzidło z Saby, trzody Kedaru i barany Nebajotu, a chwała Libanu da drewno na ozdobę świętego miejsca. Bramy mają stać otwarte dniem i nocą, synowie cudzoziemców odbudują mury, dawni prześladowcy przyjdą z pokłonem, a miasto nazwą Syjonem Świętego Izraela. Słońca ani księżyca nie będzie już potrzeba, bo Pan stanie się wieczną światłością.4 min

    Jeruzolima ma wstać i rozjaśnić się, bo chwała Pańska wzeszła nad nią, a narody i królowie idą ku jej światłości, choć ciemność okrywa ziemię. Zbiegają się karawany: wielbłądy Madianu i Efy, złoto i kadzidło z Saby, trzody Kedaru i barany Nebajotu, a chwała Libanu da drewno na ozdobę świętego miejsca. Bramy mają stać otwarte dniem i nocą, synowie cudzoziemców odbudują mury, dawni prześladowcy przyjdą z pokłonem, a miasto nazwą Syjonem Świętego Izraela. Słońca ani księżyca nie będzie już potrzeba, bo Pan stanie się wieczną światłością.

    „Wstań, rozjaśnij się, Jeruzolima! Bo nadeszła twoja światłość, a chwała Pańska wzeszła nad tobą.”

    • światłość miasta
    • dary narodów
    • otwarte bramy

    Oznajmuje kościołowi, że się w nim światłość oświeciła, a że do niego mieli przystawać ze wszech narodów, w nim być pokój, sprawiedliwość, i chwałę Bożą, a że mu Bóg ma być światłością wieczną.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

61. 61Rozdział 61Mówiący wyznaje, że Duch Pański spoczywa na nim, bo Pan go namaścił i posłał, aby oznajmił nowinę cichym, leczył skruszonych sercem, ogłosił więźniom wyzwolenie i zapowiedział rok łaski oraz dzień pomsty. Płaczącym Syjonu ma dać wieniec zamiast popiołu, olejek radości zamiast żałoby i płaszcz chwały zamiast ducha żałości. Odbudowane zostaną odwieczne pustkowia, obcy będą paść bydło, a lud nazwany kapłanami Pańskimi posiądzie w swojej ziemi dwa razy tyle, bo Pan zawiera z nim wieczne przymierze.2 min

    Mówiący wyznaje, że Duch Pański spoczywa na nim, bo Pan go namaścił i posłał, aby oznajmił nowinę cichym, leczył skruszonych sercem, ogłosił więźniom wyzwolenie i zapowiedział rok łaski oraz dzień pomsty. Płaczącym Syjonu ma dać wieniec zamiast popiołu, olejek radości zamiast żałoby i płaszcz chwały zamiast ducha żałości. Odbudowane zostaną odwieczne pustkowia, obcy będą paść bydło, a lud nazwany kapłanami Pańskimi posiądzie w swojej ziemi dwa razy tyle, bo Pan zawiera z nim wieczne przymierze.

    „Duch Pański spoczywa na mnie, dlatego że Pan mnie namaścił.”

    • namaszczenie prorockie
    • wolność dla więźniów
    • wieniec zamiast popiołu

    O pomazaniu, o posłaniu i o kazaniu Chrystusowem: o jego słowiech i kaznodziejach, téż i o poszczęścieniu kościoła świętego.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

62. 62Rozdział 62Przez wzgląd na Syjon i Jerozolimę mówiący nie zamilknie, aż jej sprawiedliwość wzejdzie jak jasność, a zbawienie rozpłonie jak pochodnia. Miasto otrzyma nowe imię z ust Pańskich: zamiast opuszczonej i spustoszonej nazwą je zaludnioną i upodobaniem Pana, który raduje się nim jak oblubieniec oblubienicą. Na murach stoją stróże, którzy nie milczą ani w dzień, ani w nocy, Pan przysięga, że obcy nie będą już pić wina, przy którym trudził się lud, a córce Syjonu każe ogłosić, że jej zbawiciel nadchodzi.2 min

    Przez wzgląd na Syjon i Jerozolimę mówiący nie zamilknie, aż jej sprawiedliwość wzejdzie jak jasność, a zbawienie rozpłonie jak pochodnia. Miasto otrzyma nowe imię z ust Pańskich: zamiast opuszczonej i spustoszonej nazwą je zaludnioną i upodobaniem Pana, który raduje się nim jak oblubieniec oblubienicą. Na murach stoją stróże, którzy nie milczą ani w dzień, ani w nocy, Pan przysięga, że obcy nie będą już pić wina, przy którym trudził się lud, a córce Syjonu każe ogłosić, że jej zbawiciel nadchodzi.

    „Narody ujrzą twoją sprawiedliwość, a wszyscy królowie twoją chwałę. Nadadzą ci nowe imię, które usta Pańskie wymówią.”

    • nowe imię Syjonu
    • stróże na murach
    • nadchodzący zbawiciel

    Opowiada przyjście Chrystusowe: o wołaniu stróżów świętego kościoła i o ciele Pana Chrystusowem, pod osobą chleba i wina.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

63. 63Rozdział 63Ktoś idzie z Edom w barwionych szatach z Bosry i sam odpowiada, że tłoczył prasę bez niczyjej pomocy, podeptał narody w gniewie i splamił odzienie krwią, bo nadszedł dzień pomsty. Dalej wspomnienie łaskawości: Pan był zbawicielem swego ludu, a Anioł Jego oblicza go ocalił, lecz lud zasmucił Ducha Świętego, więc obrócił się przeciw niemu jak nieprzyjaciel. Przywołanie dni Mojżesza i przejścia przez morze przechodzi w modlitwę, by Pan spojrzał z nieba i wrócił do swoich sług, skoro Abraham ich nie znał, a świątynię podeptali nieprzyjaciele.3 min

    Ktoś idzie z Edom w barwionych szatach z Bosry i sam odpowiada, że tłoczył prasę bez niczyjej pomocy, podeptał narody w gniewie i splamił odzienie krwią, bo nadszedł dzień pomsty. Dalej wspomnienie łaskawości: Pan był zbawicielem swego ludu, a Anioł Jego oblicza go ocalił, lecz lud zasmucił Ducha Świętego, więc obrócił się przeciw niemu jak nieprzyjaciel. Przywołanie dni Mojżesza i przejścia przez morze przechodzi w modlitwę, by Pan spojrzał z nieba i wrócił do swoich sług, skoro Abraham ich nie znał, a świątynię podeptali nieprzyjaciele.

    „Któż to idzie z Edom w barwionych szatach z Bosry?”

    • powrót z Edom
    • tłocznia gniewu
    • modlitwa o litość

    Jako Aniołowie mówią dziwując się wstępującemu na niebo Panu Chrystusowi, i o jego umęczeniu.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

64. 64Rozdział 64Wołanie prosi, aby Pan rozdarł niebiosa i zstąpił, bo przed Jego obliczem góry spłynęłyby, a imię stałoby się znane nieprzyjaciołom. Mówiący wyznaje, że od wieków nikt nie słyszał ani nie widział, co Bóg nagotował czekającym na Pana, a zarazem cały lud stał się nieczysty: jego sprawiedliwe uczynki są jak szmata, ludzie opadają jak liście, a nieprawości unoszą ich jak wiatr. Na koniec przypomina, że lud jest gliną, a Pan twórcą, i pyta, czy wobec spustoszonego Syjonu i spalonego domu chwały Pan dalej będzie milczał.2 min

    Wołanie prosi, aby Pan rozdarł niebiosa i zstąpił, bo przed Jego obliczem góry spłynęłyby, a imię stałoby się znane nieprzyjaciołom. Mówiący wyznaje, że od wieków nikt nie słyszał ani nie widział, co Bóg nagotował czekającym na Pana, a zarazem cały lud stał się nieczysty: jego sprawiedliwe uczynki są jak szmata, ludzie opadają jak liście, a nieprawości unoszą ich jak wiatr. Na koniec przypomina, że lud jest gliną, a Pan twórcą, i pyta, czy wobec spustoszonego Syjonu i spalonego domu chwały Pan dalej będzie milczał.

    „Obyś rozdarł niebiosa i zstąpił: przed Twoim obliczem góry by spłynęły.”

    • prośba o zstąpienie
    • wyznanie nieczystości
    • glina i twórca

    Żąda przyjścia Pana Chrystusowego, a oznajmuje grzechy, tudzież i przypomina dobrotliwość Boską.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

65. 65Rozdział 65Pan mówi, że znaleźli Go ci, którzy Go nie szukali, a lud idący za własnymi myślami nieustannie Go drażni: składa ofiary w ogrodach, sypia w grobowcach, jada wieprzowinę i stawia stół dla Fortuny. Odpłata jest jednak podzielona: jak zdrowe ziarno ocala winne grono, tak ze względu na swoich sług Pan nie wytraci wszystkiego i wyprowadzi potomstwo z Jakuba oraz dziedzica z Judy. Słudzy będą jeść i radować się, gdy niewierni zostaną głodni, a na koniec Pan stwarza nowe niebiosa i nową ziemię, gdzie Jerozolima jest radością, a wilk i baranek pasą się razem.5 min

    Pan mówi, że znaleźli Go ci, którzy Go nie szukali, a lud idący za własnymi myślami nieustannie Go drażni: składa ofiary w ogrodach, sypia w grobowcach, jada wieprzowinę i stawia stół dla Fortuny. Odpłata jest jednak podzielona: jak zdrowe ziarno ocala winne grono, tak ze względu na swoich sług Pan nie wytraci wszystkiego i wyprowadzi potomstwo z Jakuba oraz dziedzica z Judy. Słudzy będą jeść i radować się, gdy niewierni zostaną głodni, a na koniec Pan stwarza nowe niebiosa i nową ziemię, gdzie Jerozolima jest radością, a wilk i baranek pasą się razem.

    „Bo oto Ja stwarzam nowe niebiosa i nową ziemię; nie będzie się wspominać rzeczy minionych ani będą przychodziły na myśl.”

    • nowe niebiosa
    • ofiary w ogrodach
    • los wiernych sług

    Poganów przyjęcie, a Żydów odrzucenie, ale zachowawszy ich nie wiele z ostatka: pogróżka tym, którzy Zakon Boży odrzucili, a pociecha tym, co Bogu wiernie służą.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

66. 66Rozdział 66Niebo jest tronem Pana, a ziemia podnóżkiem Jego nóg, więc pyta, jaki dom ktoś miałby Mu zbudować, i mówi, że patrzy na ubogiego i skruszonego duchem, a ofiary ludzi obierających własne drogi stawia na równi z zabójstwem. Potem pojawia się obraz porodu: Syjon rodzi naród w jednym dniu, a Jerozolima karmi i pociesza jak matka pieszcząca dziecko. Pan przychodzi w ogniu, mieczem sądzi wszelkie ciało, a ocalonych posyła do narodów — na morze, do Afryki, Lidii, Italii i Grecji — skąd przywiodą braci jako dar na świętą górę.5 min

    Niebo jest tronem Pana, a ziemia podnóżkiem Jego nóg, więc pyta, jaki dom ktoś miałby Mu zbudować, i mówi, że patrzy na ubogiego i skruszonego duchem, a ofiary ludzi obierających własne drogi stawia na równi z zabójstwem. Potem pojawia się obraz porodu: Syjon rodzi naród w jednym dniu, a Jerozolima karmi i pociesza jak matka pieszcząca dziecko. Pan przychodzi w ogniu, mieczem sądzi wszelkie ciało, a ocalonych posyła do narodów — na morze, do Afryki, Lidii, Italii i Grecji — skąd przywiodą braci jako dar na świętą górę.

    „Niebo jest moim tronem, a ziemia podnóżkiem moich nóg.”

    • niebo jako tron
    • matka pocieszająca
    • posłanie do narodów

    Pan nie na kościół materyalny, ale na serce pokorne patrzy, nie kocha się w ofiarach tych cielesnych: o rozmnożeniu kościoła, o radości i rozkoszy Jerozolimskiéj i o dniu Sądnym i o kazaniu Apostolskim, że mieli pogany nawrócić.Streszczenie z wydania 1923 — o tym wydaniu

Prorocy

Siedemnaście ksiąg to głosy posłane do narodu w kryzysie: najpierw czterech proroków z obszernymi pismami, potem dwunastu, których księgi są krótkie. Mówią dwie rzeczy naraz — sąd nad niewiernością i obietnicę, że to jeszcze nie koniec.

• Księga Jeremiasza
• Treny
• Księga Ezechiela
• Księga Daniela
• Księga Ozeasza
• Księga Joela
• Księga Amosa
• Księga Abdiasza
• Księga Jonasza
• Księga Micheasza
• Księga Nahuma
• Księga Habakuka
• Księga Sofoniasza
• Księga Aggeusza
• Księga Zachariasza
• Księga Malachiasza